Panele akustyczne Vicoustic Wave Wood

- czyli adaptacja akustyczna pomieszczenia odsłuchowego.

Wstęp

Większość melomanów i audiofilów po pewnym czasie, mając już za sobą doświadczenia w ewolucji ukochanego toru audio (na lepsze jego składowe, ma się rozumieć) oraz liczne eksperymenty z różnorakim okablowaniem, dochodzi do wniosku, że jedyną słuszną dalszą drogą progresu (i jeszcze do tej pory najczęściej niewypróbowaną) jest adaptacja akustyczna pomieszczenia odsłuchowego. Zadanie to jest niełatwe, bo okupione z reguły silnymi protestami domowników, ponieważ duże gabarytowo instalacje akustyczne w znacznym stopniu odmieniają nie tylko dźwięk, ale także i wystój estetyczny wnętrza, a estetyka w miejscu, w którym mieszka się i żyje ma decydujący wpływ na walory stylistyczne całego mieszkania, a przez to na ogólną atmosferę przebywania i komfort piękna w rodzinie.

Niestety, większość ustrojów akustycznych, a szczególnie te z rynku profesjonalnego, nie grzeszą nadmierną urodą - często przypominają swym wyglądem tajemnicze duże drewniane szafki na drobiazgi (dyfuzory otworowe) lub spionizowane regały na książki (dyfuzory szczelinowe). A czasami są to po prostu całe połacie gąbki, często w kształcie piramidek – a tego raczej nie zniesie żadna elegancka pani domu. Inne, można przypadkiem wziąć za bokserski worek treningowy – myślę tu o materiałowych pułapkach basowych w kształcie walców.

Na szczęście, istnieją już na rynku profesjonalne firmy, które oferują swoim klientom ustroje akustyczne łączące w sobie walory estetyczne z akustycznymi. Do takich firm należy także Vicoustic.

Kilka słów o firmie Vicoustic

Vicoustic jest firmą portugalską - główne jej biuro zlokalizowane jest w Lizbonie. Firma działa w trzech segmentach: 1) przemysłowym, czyli np. adaptacja akustyczna hal produkcyjnych, obiektów sportowych; 2) profesjonalnym, czyli przygotowywanie studiów nagraniowych, reżyserek, pomieszczeń radiowych (radiostacji), etc oraz 3) w segmencie domowego hi-fi. Vicoustic ma w swojej ofercie duży wachlarz różnorakich ustrojów akustycznych zarówno rozpraszających, jak i pochłaniających, a także i rozpraszająco-pochłaniających. Osobną dziedziną produkcji stanowią między innymi specjalistyczne podkładki antyrezonansowe pod kolumny i sprzęt audio, a także materiały umożliwiające montaż paneli na ścianach, czyli kleje, etc.

Link na stronę Vicoustic TU.

Założenia adaptacji akustycznej pokoju odsłuchowego

Po kilku mniej lub bardziej udanych próbach adaptacji pomieszczenia odsłuchowego ostatecznie zdecydowałem się na zakup 10. sztuk paneli akustycznych Vicoustic Wave Wood. Bardzo istotną cechą dla mnie jest estetyka wnętrza, czyli miejsca w którym nie tylko słucham muzyki, ale także po prostu żyję na co dzień. Wydaje się, że panele Wave Wood są rozsądnym kompromisem pomiędzy funkcją prawidłowego rozpraszania/pochłaniania dźwięku a estetyką wizualną. Natomiast, wiele ustrojów, które testowałem wcześniej lub rozważałem poważnie ich zakup, warunku estetyki nie spełniała/-ło - np. Avcon  Grand-6 swoimi dużymi gabarytami całkowicie przytłaczały – trudno mi sobie wyobrazić przebywanie w pomieszczeniu, którym dominują olbrzymie panele firmy Avcon, skądinąd poprawnie wypełniające swe zadania rozpraszająco-pochłaniające i o dość ciekawej stylistyce w różnorodnych możliwych do wyboru kolorach drewna i tkaniny.

Pomieszczenie, które poddałem modyfikacji akustycznej ma około 30 m2 powierzchni i jest nieregularnego kształtu. Na podłodze ułożone są grube deski z twardego egzotycznego drewna, częściowo przykryte dywanem. Na oknach (7. sztuk, w tym bardzo dużych - 5.) rolety typu rzymskiego z grubej lnianej tkaniny.  Generalnie, pokój jest bardzo słabo wytłumiony – mało mebli, a większość z nich wyposażona jest w szklane fronty lub blaty. Jedynym miękkim sprzętem jest 3 metrowa skórzana sofa. Dużym problemem jest trzepoczące echo oraz spory pogłos, a także dudniący bas. Ponadto, ulegam wrażeniu, że scena odsłuchowa nie jest zawsze właściwa, bo lekko przechylająca się na prawo, co może być skutkiem nieregularności w kształcie pomieszczenia w miejscu, gdzie stoją kolumny. Nie dokonywałem żadnych profesjonalnych pomiarów akustycznych – polegam wyłącznie na własnym słuchu, ale zaznaczam, że przed zakupem paneli Vicoustic konsultowałem miejsce ich umieszczenia ma ścianach ze specjalistami z branży. Wave Wood zostały powieszone za miejscem, gdzie siedzi się podczas słuchania muzyki (6. paneli) oraz w miejscu pierwszych odbić - przy kolumnach (po 2. sztuki po lewej i po prawej stronie).

Panele Wave Wood przez swoją budowę pełnią funkcję ustroju rozpraszająco - pochłaniającego. Spodnia warstwa grubej pianki akustycznej jest odpowiedzialna za pochłanianie, a przednia drewniana część – rozpraszającą. Za rozpraszanie dźwięku odpowiadają zarówno nieliniowe (czyli o różnych długościach i szerokości) nacięcia oraz sama przednia drewniana strona panelu. Są one bardzo estetyczne pod względem wykonania części drewnianej – ładne drewno, solidnie lakierowane i polerowane - bez skaz czy artefaktów, o widocznym usłojeniu drewna.

Wrażenia z odsłuchów

Po zamontowaniu wszystkich 10. paneli na ścianach, przystąpiłem do odsłuchów sprzętu audio w nowo zaadaptowanym pomieszczeniu. Nieprawdziwe okazały się wcześniejsze obawy jakoby „pianka akustyczna” zamiast poprawić akustykę mojego pokoju – pogorszą ją. Pozytywne zmiany w dźwięku okazały się tak duże, że wręcz nieprawdopodobne. Nigdy żaden kabel nie przyniósł tylu korzystnych przemian w dźwięku systemu audio. Należy jednak pamiętać, że ustroje Wave Wood to nie tylko gęsta pianka akustyczna w części pochłaniającej, ale także drewno z licznymi nacięciami nieliniowymi, które pełnią funkcje rozpraszające.

Po dokładniejszych odsłuchach zauważyłem/usłyszałem następujące zmiany. Zaniknął przede wszystkim podbity bas (a niekiedy wręcz dudniący) – bas stał się bardziej mocny, jędrny i sprężysty. Nastąpiło znaczne wyciszenie pogłosu, który do tej pory był czasami męczący i powodował lekki bałagan i niepotrzebny delikatny „hałas”. Panele dały wyraźny postęp w dziedzinie lokalizacji instrumentów i ich mikrodynamiki – pojawiła się lepsza separacja dźwięków oraz aura wokół instrumentów. Ponadto poszerzyła się przestrzeń zarówno wszerz jak i w głąb, odczuwalna jest wyższa dynamika pozorna, a także o wiele większa rozdzielczość przekazu. Duża zmiana nastąpiła także w stereofonii, która stała się bardziej uporządkowana i elegancka o właściwych proporcjach – zniknął także problem nieregularnej sceny, spowodowanej dysproporcją kształtu pomieszczenia w miejscu ustawieniu kolumn.

Modyfikacja pokoju odsłuchowego nie została jeszcze zakończona, bo kolejnym etapem będzie najprawdopodobniej montaż dwóch dyfuzorów Schroedera na przedniej ścianie ewentualnie zakup pułapek basowych – Vari Bass, także firmy Vicoustic.

Konkluzja

Podkreślam, zakupiłem panele Vicoustic po wielu innych próbach modyfikacji akustycznej, które ostatecznie nie przynosiły zakładanej poprawy dźwięku lub tylko jedynie minimalną (a w przypadku paneli Avcon Grand-16 – niezadowolenie pod względem ich za dużych, przytłaczających rozmiarów). Dyfuzory Wave Wood zostały mi polecone i zalecone przez specjalistów i jestem im wdzięczny za to, że namówili mnie na nie, bo zapewniam, że nie żałuję zakupu i cieszę się na nowo każdym dźwiękiem muzyki w pomieszczeniu odsłuchowym. Myślę, że nabywając panele Vicoustic stosunkowo niewielkim kosztem można uzyskać sporą poprawę akustyki jednocześnie nie poświęcając estetyki pokoju w ofierze postępu jakości dźwięku. Zmiana i poprawa jakości dźwięku w pomieszczeniu odsłuchowym jest niezwykle duża i niemożliwa do uzyskania innymi zabiegami takimi jak wymiana kabli w systemie audio.

Ponad 100. przykładów i zdjęć adaptacji akustycznej różnych pomieszczeń dostępne są TU .

Słuchawki Sennheiser HD 650 i wzmacniacz Musical Fidelity X-Can v.3 – synergia idealna?

(Tekst pierwotnie opublikowany na portalu Stereo Undreground w 2009 roku).

Wstęp 

Postanowiłem napisać kilka słów o tym zestawie ponieważ wielokroć pojawiają się różne, w tym i często sprzeczne opinie na forum o wzmacniaczu słuchawkowym Musical Fidelity X-Can v.3 i słuchawkach HD 650. Stąd i mój niniejszy głos w tej sprawie. Wiele razy czytałem opinie, że HD 650 to wyjątkowy high-end, a innym razem, że wręcz przeciwnie – wąska scena, rozlazły bas. I gdzie tu jest prawda? Zaznaczam, że nie jestem wielkim znawcą słuchawek i „słuchawkologii” - piszę tylko o swoich subiektywnych odczuciach.

Aktualne moje źródło to Rotel RCD-06 przez przetwornik cyfrowo-analogowy Musical Fidelity X-DAC. Słucham głównie jazzu i klasyki. Dużo muzyki fortepianowej.

Odsłuch

Moim zdaniem, Sennheisery HD 650 w połączeniu z  Musical Fidelity tworzą bardzo udany duet: HD650 charakteryzują się znakomitą przestrzennością, która objawia się dodatkowo świetną separacją źródeł i ułudą większej namacalności instrumentów niż mamy to prezentowane przez kolumny. Zdecydowanie średnica Sennków jest tym za co można je pokochać, ponieważ np. wokale są budowane miło i czysto, soczyście i blisko, co zbliża je do standardów znanych mi z koncertów. 

Bas jest w HD 650 rzeczywiście dość mocny i sprężysty, lecz zdaje się być on ich cechą rozpoznawczą i szczególną. Ci, którzy słyszeli bas wydobywający się ze słuchawek CAL! i HD 650 być może przyznają, że HD650 mają bas szlachetniejszy i przyjemniejszy w odbiorze. Ja ulegam takiemu wrażeniu, że w CAL! bas zaraz mi „rozerwie” głowę, a w 650-tkach – pełna basowa kultura i powab, tam huragan, a tu silny wiatr. Dla jasności dodam, że nie uważam CAL! za złe słuchawki, lecz za lekko przeceniane, a HD650 za niedoceniane. 

Zgoda, HD 650 mają to swoje lekkie „przypalenie” i przyciemnienie dźwięku, które może się podobać lub nie, ale to one daje im tę  magiczną specyficzną charakterystykę, przy której nieomal każdy dźwięk z nich się wydobywający daje im wręcz poetycki i „boski” wymiar. Tych słuchawek chce się słuchać godzinami! Bez zmęczenia uszu - co niestety nie jest możliwe np. przy CAL! lub nawet Grado SR-60 (które IMO są słuchawkami wybitnymi). 

Trzeba jeszcze nadmienić, że HD 650 są słuchawkami bardzo wygodnymi w użytkowaniu, a nawet komfortowymi. Dobrze leżą na głowie, uszy mieszczą się w padach, które są pokaźnych rozmiarów. Przetworniki są oddalone od uszu o dobre kilka centymetrów, żadne gąbki jak np. w SR-60 nie leżą na uszach i ich nie grzeją. Wentylacja zapewniona, stąd i większy komfort.

Synergia Sennheiser HD650 i MF X-Can v.3

Przed zakupem MF porównywałem kilka wzmacniaczy słuchawkowych w zakresie około 1500-2000zł m.in. Vincent KHV-111, Edgar SH-1, Pro-Ject Head Box, ale to Musical Fidelity zagrał najlepiej z HD650. Inne wzmacniacze grały jakoś tak „niespokojnie” i mniej wyraziście. Szczególnie zawiódł mnie Pro-Ject, który IMO wręcz „mulił”. Natomiast MF wyraźnie podkreślał dobre strony Sennheisera – dźwięk stawał się jeszcze bardziej „bliski”, namacalny i przestrzenny z dużą zawartością ingrediencji. Przekaz stawał się lekki, lecz z wyraźnym bitem i znakomitym feelingiem. 

Dziś, po ponad roku użytkowania tego zestawu jeszcze bardziej się ugruntowałem w słuszności tego wyboru i coraz mniejszą mam ochotę na jakąkolwiek zmianę w systemie, czego życzę wszystkim „wiecznym eksploratorom” audio  Sennheisery niezmiennie dostarczają mi wiele przyjemności w codziennych odsłuchach.

Konkluzja

Sennheiser HH 650 oraz MF X-Can v.3 to ciekawa propozycja dla „umiarkowanych” audiofili, którzy dobry nastój przekazu i muzykalność cenią sobie bardziej niż jakąś okrutną detaliczność i ekstremalne „strumienie dźwięków”. Sennheiser to uczciwe słuchawki, które proponują nam radość słuchania, wysoką jej jakość oraz wybitne wrażenia estetyki i przestrzenności dźwięku, które potęguje jeszcze dodatek wzmacniacza MF X-Can V3 - nasycenie barwy i lekki, realistyczny dźwięk.  A to wszystko za rozsądne pieniądze ok. 2500zł. Kapitalny stosunek jakości  do ceny!

Zdjęcia pochodzą ze strony: flickr

Yamaha CD S-1000 kontra Musical Fidelity A1 CD-PRO

Do P.T. Czytelników

Poniższy tekst pierwotnie ukazał się około dwa lata temu (w listopadzie 2008 roku) na stronach nieistniejącego już portalu Stereo Underground  jest to więc materiał dość archiwalny, aczkolwiek jak najbardziej aktualny.

Wstęp
Od dłuższego czasu poszukuję nowego odtwarzacza płyt CD do mojego wzmacniacza Accuphase E-213. Obecnie używany to Rotel RCD-06 z DACiem Musical Fidelity X-DAC. Gra to nieźle, ale czegoś mi tu brakuje. Jakiegoś "ciepła", wypełnienia i przestrzeni - może precyzji. Słuchałem u kolegów E-213 z różnymi zestawami, ale obecnie sam postanowiłem sprawdzić (tzn. w domu, we własnym pomieszczeniu odsłuchowym) inne odtwarzacze CD. Ostatecznie wybór padł na: 1. Musical Fidelity A1 CD PRO oraz 2. Yamaha CD S1000, które to wypożyczyłem do testu. Zamiast CD-S1000 zamierzałem wypożyczyć Yamaha CD-S2000, ale ostatecznie nie udało mi się wypożyczyć tego modelu.

Yamaha CD-S1000 - wrażenia ogólne
Pierwsze, co rzuca się w oczy po wyjęciu odtwarzacza z pudła to jego niesamowicie dopracowana designersko stylistyka i bardzo luksusowe wykończenie. Drewno na bokach jest pięknie wypolerowane i pomalowane dobrej jakości lakierem bezbarwnym. A do tego szczotkowany aluminiowy front i górna pokrywa – wygląda to zdecydowanie na sprzęt z najwyższej półki – „wygląd a’la 10 tysięcy”. Masa Yamahy – całe 16 kg, a także wielkie/potężne wymiary budzą również bardzo korzystne odczucia - mamy wrażenie obcowania z czymś wyjątkowym i pięknym. 

Przyciski na froncie rozmieszczone są bardzo logicznie i ergonomicznie. Aluminiowa szuflada wysuwa się z pełną gracją i z cichym, ale dostojnym szumem. Zamyka się również cicho, a przy zamkniętej już szufladzie słychać jeszcze lekkie „dociśnięcie” w środku. Wyświetlacz wybitnie kontrastowy z możliwością przyciemnienia. Cyfry na nim są widoczne nawet w bardzo jasnym pomieszczeniu. Duże i masywne „nóżki” od spodu wyściełane dobrą jakościowo gumą. Sprzęt na półce stoi pewnie. Do wyglądu Yamahy nie można mieć najmniejszych zastrzeżeń – klasa sama w sobie.

Musical Fidelity A1 CD-PRO - wrażenia ogólne
Wygląd ma bardzo „oldskulowy”, jakby żywcem wyjęty z lat 80-tych. Pofałdowana aluminiowa blacha w kolorze głębokiej i niebłyszczącej (matowej) czerni. Przyciski małe, z daleka prawie niewidoczne. Jedynie bladoniebieski, podświetlany wyświetlacz mówi nam o tym, że mamy do czynienia ze współczesną konstrukcją, a nie z „zabytkiem”. Wyświetlacz jest dość ładny i sprytnie wyświetlający najważniejsze informacje, choć mógłby być bardziej kontrastowy. Regulacja jego jasności jest niemożliwa (niestety). W nocy jest to nieco uciążliwe, ale można się przyzwyczaić. Brak szuflady płyt. 

Płytę umieszcza się w czytniku po otwarciu klapki na wierzchu odtwarzacza. Klapka wykonana jest z czarnego akrylu o wysokiej jakości i miłym w dotyku. Zawiasy pracują cicho, a klapkę można otworzyć albo na całą szerokość lub jedynie w połowie – zawiasy nie są w tym poziomie bezwładne i przytrzymują ją w żądanej pozycji. Poniżej pewnego kąta bezwładność zanika i klapka niżej uchylona zamyka się sama. Po umieszczeniu płyty w czytniku dociska się ją magnetycznym krążkiem.

Napęd CD to profesjonalny napęd Philipsa CD-Pro2LF: http://www.daisy-laser.com/products/CD/modules/CDPro2/cdpro2.htm Sprawia on wyjątkowo wizualnie korzystne wrażenie, a jest przymocowany na resorach/amortyzatorach do obudowy. MF odtwarza płyty CD cicho, a nawet bezdźwięcznie. Masa (nieco powyżej 6 kg) i wymiary A1 CD-Pro są o wiele mniejsze niż Yamahy. Odtwarzacz wygląda całościowo ładnie i stylowo, choć nie każdemu oczywiście taka, dość surowa jednak, stylistyka może odpowiadać. Mamy wrażenie obcowania ze sprzętem z „wysokiej półki”. Już sam sposób opakowania sprzętu w podwójny karton, a także oczywiście dobrej jakości gniazda i inteligentny wyświetlacz, nie mówiąc już o napędzie CD wyraźnie nam wskazują, że z „kimś” nietypowym i ekskluzywnym mamy do czynienia. To czuć od pierwszego kontaktu z tym odtwarzaczem.

Wrażenia z odsłuchu - Yamaha CD-S1000

Jej masywny i „groźny” zdaje się sygnalizować potężny i dynamiczny dźwięk. Jednak po włożeniu płyty do odtwarzacza i naciśnięciu „play” do uszu dociera ciekawy i zharmonizowany dźwięk, który pozbawiony jest cech jakiejkolwiek natarczywości czy przerysowanej masywności. Nic z tych rzeczy. Yamaha zaskakuje miłymi tonami, które łagodnie rozmieszczają się w pomieszczeniu odsłuchowym. Dynamika jest wręcz wzorcowa i bardzo dobrze oddająca klimat nagranych płyt. Na płycie Depeche Mode „Songs of Faith and Devotion” (remaster z 2006r) dźwięk jest zdecydowany, dynamiczny, ale jednocześnie o miłej strukturze, przestrzeni i soczystym wypełnieniu. Głos Gahana wyraźny, ale niedominujący, o wyrazistej strukturze i naturalny. Perkusja i instrumenty elektroniczne zapełniają prawie cały pokój i mamy naprawdę sporo pozytywnych odczuć odsłuchowych z tym związanych.

Następna płyta to Chuck Loeb „Presence” – Heads Up. Gitara Loeba brzmi dosadnie, ale i dostojnie – struny słychać dźwięcznie, o dobrym i miękkim charakterze ich sprężystości. Mamy dobre złudzenie słyszenia ich amplitudy drgań. Generalnie płytę słuchało się wybornie, dobra plastyka przestrzeni, dobra stereofonia, analityczność oraz dokładność na wysokim i zadowalającym poziomie. Przy bardziej odkręconym potencjometrze muzyka dalej zachowuje swój spójny i muzykalny charakter.

Kolejna płyta to Cheikh Lo „Ne La Chiass” – Radio Popolare z 1996r nagrana w większości w Dakarze w Senegalu. Tu nastąpił pierwszy niemiły zgrzyt: płytę Yamaha odtwarzała, ale bardzo głośno było słychać napęd - niemiłe uszom wibracje i „świsty”. Sam dźwięk z płyty był podany poprawnie i zadowalająco, lecz bez większego powabu i był jakiś taki „spłaszczony” - bez dużej głębi i selektywności instrumentów, których to na płycie jest przecież nagranych wiele.

Na talerzu ląduje (w przenośni) Siergiej Rachmaninow - All-Night Vigil w wykonaniu Estonian Philharmonic Chamber Choir pod Paulem Hillerem – Harmonia Mundi 2005 (wydanie hybrydowe CD/SACD) - chór brzmi naturalnie i spójnie o doskonałej dynamice. Przełączenie na tryb SACD zdaje się jeszcze bardziej oddawać pogłosy w kościele i strukturę chóru, ale nie jest to jakaś wyraźna różnica, a dyskretna/nieduża – niemniej jednak wyraźnie odczuwalna.

Kari Bremnes „Ly” – Kirkelig Kulturverksted - nie wiedzieć dlaczego, ale ten CD w ogóle nie wystartował w Yamasze (sic!) Po włożeniu płyty, szuflada samoistnie się otwierała. Herbie Hancock „Dis Is Da Drum” SHM-CD Japan – bas na tej płycie jest obfity ("bas na całego"), ale Yamaha dobrze go kontroluje, choć tu i ówdzie nieco się rozmywa. Fortepian Herbiego doskonale wybrzmiewający w tym potoku basu, perkusji i skreczów na tej, skądinąd znakomitej, płycie. Przestrzeń może nie wzorowa, ale na pewno więcej niż poprawna.

Musical Fidelity A1 CD-Pro
Po przełączeniu kabli Siltech do gniazd RCA MF A1 i włożeniu płyty Depeche Mode dźwięk wydał mi się mniej przyjemny niż z Yamahy. Mniej kontrolowany i jakiś taki ogólnie drażniący. Głos Gahana wyraźny aż do bólu, instrumenty natarczywe i mało wyraźne. Nie wiem, co się dzieje, bo nie ukrywam, że początkowo Musical Fidelity był moim faworytem. Sprawdzam połączenia – wszystko jest OK. Trudno, trzeba zmienić płytę, więc na mechanizmie Philipsa kładę: Chuck Loeb „Presence” – Heads Up – i tu zdecydowana niespodzianka: dźwięk staje się natychmiast klarowny, przestrzenny o niesamowitej głębi, która rozprzestrzenia się dalej niż linia kolumn oraz głębiej niż okna i ściany pomieszczenia. Nieprawdopodobne zjawisko! Wszystko mi „gra” w pokoju, a ja sobie siedzę prawie pomiędzy muzykami lub bardzo blisko nich. Gitara niewyobrażalnie plastyczna, o miłym i ciepłym charakterze, naturalna, ale i dynamicznie odwzorowana. Fortepian „stoi” w rogu pokoju, a pianista tam siedzi i gra. Może trochę przerysowuję swoje odczucia, ale słychać tu w porównaniu do Yamahy kapitalną poprawę charakteru i struktury dźwięku, który jest nasycony, miękki i rewelacyjnie poukładany w przestrzeni. Stereofonia wręcz holograficzna!

Z wielkim zainteresowaniem wkładam do wnętrza A1 płytę Cheikha Lo „Ne La Chiass” – Radio Popolare, którą Yamaha potraktowała niestety po macoszemu. Tu kolejne zaskoczenie, bo Musical Fidelity świetnie poradził sobie z tym gorzej zrealizowanym materiałem – dźwięk jest o wiele przestrzenniejszy, głębia wybitnie odczuwalna, afrykańskie instrumenty poukładane na scenie, czuć i słychać każdy z osobna. Głos Lo nasycony i silny o pięknej zdecydowanej barwie i strukturze. Byłem pod wrażeniem co MF zrobił z tą płytą! Płyta nie wydała najmniejszego „jęku” w odtwarzaczu - w przeciwieństwie do CD-S1000 gdzie w jej szufladzie „piszczała” i czasami wyła.

Estoński chór z płyty Harmonii Mundi zabrzmiał pełnymi głosami, dużą głębią oraz przyjemną charakterystyką nagrania. Wzorowe oddanie pogłosów w kościele - wydaje mi się, ze nawet lepsze niż z warstwy SACD słuchanej na Yamasze.

Kari Bremnes „Ly” A1 odczytał bez najmniejszego problemu (przypomnę, Yamaha tę płytę "wypluwała"). Przestrzeń akustycznie doskonała, brzmienie żywe i dynamiczne, głos Kari ciepły i barwny, naturalny. Ulegałem często wrażeniu, że jestem na jej koncercie, a nie u siebie w domu.

Herbie Hancock „Dis Is Da Drum” SHM-CD Japan – płyta wybitnie basowa, o trudnym do poprawnego odtworzenia klimacie. Bas o wiele lepiej kontrolowany niż w Yamasze, fortepian Herbiego bardziej plastyczny i spontaniczny w przekazie – czysty i bardziej prawdziwy. Miałem wrażenie, że do uszu całościowo dociera więcej informacji niż w przypadku Yamahy.

Podsumowanie
Yamaha CD-S1000 to kapitalne i naturalne źródło za rozsądne pieniądze. Duża dynamika i świetny bas. Dość analityczny dźwięk o niemczącym naturalnym charakterze. Przestrzeń (scena i głębia) poprawna, ale brak tu cech wybitności. Yamaha to poprawny odtwarzacz, ale bez fantazji w dźwięku. Po pewnym czasie odsłuchu wręcz trochę nudny i nijaki. Dobrze się sprawdza w mocnym graniu, ale w nagraniach akustycznych nieco się gubi i nie trzyma równej kontroli nad wszystkimi dźwiękami. A być może to nie jest po prostu dźwięk w moim guście… Egzemplarz, który testowałem nie odtwarzał niektórych płyt (HDCD), a niektóre starsze CD - bardzo głośno, co w moim mniemaniu w tej klasie sprzętu nie powinno się przydarzać i jest nieco dyskwalifikujące.

Musical Fidelity A1 CD-Pro to źródło wybitne, o pełnej harmonii, świetnej przestrzeni – głębia kolosalna, szerokość sceny sięga poza linię kolumn. Holograficzna stereofonia! Dźwięk niemęczący, bardzo ciepły, lekki, plastyczny, muzykalny o wielu cechach high-endu. Emocje podczas słuchania tego odtwarzacza są bardzo pozytywne – chce się go słuchać godzinami. Świetnie radzi sobie także z materiałem gorzej zrealizowanym. Bardzo dobrze kontroluje bas. Wydaje mi się, że tworzy synergistyczną parę z Accuphase E-213 – te dwa urządzenia pozytywnie wzajemnie się uzupełniają.

Zakończenie
Pozostał u mnie na stałe odtwarzacz Musical Fidelity A1 CD-Pro i ulegam mocnemu wrażeniu, że będzie to zakup, który zagości w moim zestawie na długie lata.

Zestaw testowy
Wzmacniacz: Accuphase E-213
Głośniki: Vienna Acoustics Mozart Grand
Kabel sygnałowy: Siltech SQ-58B G3 – srebrny z wtykami WBT
Kabel Głośnikowy: Siltech Amsterdam 

Sieciówki: DIY
Pomieszczenie odsłuchowe: ok. 30 m2
Płyty CD: różne.

Wzmacniacz słuchawkowy Moonlight Reference

Wstęp

Marka „Moonlight” to projekt i wykonanie serii wzmacniaczy słuchawkowych, który narodził się w umyśle  konstruktora – entuzjasty z Krakowa znanym na licznych forach audio pod pseudonimem – Majkel. Człowiek ten, w poszukiwaniu dźwięku idealnego skonstruował już wiele odmian „blasku księżyca” i ciągle je ulepsza, udoskonala, modyfikuje. Do moich rąk trafił model sygnowany nazwą Moonigth Reference.

Budowa

Moonlight nie jest wielki pod względem rozmiarów, bo sam wzmacniacz mierzy jedynie 78x120x43mm, a jego masa to około 600g. Do wzmacniacza dedykowany jest natomiast osobny dość duży (rozmiarami i masą większy od Moolighta) zasilacz zewnętrzny modyfikowany przez Majkela.

Obudowa Moonlight’a pomimo, że niewielka to wywiera bardzo pozytywne wrażenie solidności a sama jego skrzynka prezentuje się całkiem pozytywnie i w niczym nie przypomina produktów DIY, które czasami potrafią zaskoczyć pewnego rodzaju niedopracowaniem lub nadmierną surowością obudowy. U Moonlight’a tej cechy nie ma - jego metalowe pudełko jest solidnie skonstruowane, blachy dobrej jakości - świetnie dopasowane i poskręcane. Naprawdę, dobra robota. Przedni panel zajmuje niewielka ładna gałka potencjometru, która obraca się swobodnie, ale także i z lekkim oporem.  Obok umieszczono gniazdo słuchawkowe na tzw. duży jack – wygląda na takie z segmentu profesjonalnego. Po środku frontu znajduje się mała dioda sygnalizująca podłączenie do sieci. Dioda świeci bladoczerwonym światłem o niewielkim natężeniu. Na panelu tylnim znajdują się dwa złocone gniazda RCA, gniazdo sieciowe 12V oraz hebelkowy włącznik/wyłącznik sieciowy.

Wrażenia z odsłuchów

Na początek pozwoliłem sobie do odtwarzacza płyt CD Musical Fidelity A1 CD-Pro włożyć płytę trudną dla odtwarzaczy, bo niezbyt wzorowo zrealizowaną w studio nagrań w Dakarze w Senegalu, a zawierającą wysokiej próby materiał artystyczny. Ta płyta to Cheikh Lo „Ne la thiass” – Arpa/Radio Popolare. Wzmacniacz bez problemu poradził sobie z tym trudnym krążkiem – świetnie zogniskował poszczególnych afrykańskich muzyków, a ich instrumenty kapitalnie porozkładał w przestrzeni. Bas zfakturował i uporządkował, czyniąc go sprężystym i z mocnym bitem. Nota bene, muszę dodać, że takie wspaniałe "okrągłe" basy słyszałem jedynie na lampach EL34 w wyjściu słuchawkowym lampowej integry Yaqin MS-34D.  Wokal charyzmatycznego Cheikh’a wzmacniacz wyekstrahował z muzycznej gorącej magmy, czyniąc go wyraźnym i intensywnym, lecz w granicach normy. Naprawdę, byłem pod wrażeniem łatwości, z jaką Moonlight dokonywał dyspersji i koagulacji poszczególnych składowych, ich krystalizacji w trójwymiarze, niczym dobry elektrolit w roztworze koloidalnym. Przepraszam za te chemiczne dygresje.

Moonlight ma niewątpliwie wiele zalet, ale główną z nich jest szybkość jego dźwięku, bo ta cecha od razu zaskakuje słuchacza – szczególnie takiego, który jest przyzwyczajony do spokojnych wzmacniaczy lampowych. Przekaz wydobywający się z majkelowego urządzenia od razu atakuje przetworniki słuchawek, a czyni to w sposób tak naturalny i entazjustyczny, że wprost zadziwia. Ponadto, kolejną zaletą opisywanego sprzętu jest swobodność w reprodukcji dźwięku oraz jego pełnozakresowość -  przekaz świetnie opisują przymiotniki: niewymuszony, potoczysty, jędrny i całopasmowy, a także - przyjemny w barwie.

Wzmacniacz ładnie podkreśla średnicę – wokale podawane są precyzyjnie i dość blisko, bo są trochę wydestylowywane spośród instrumentów, które tworzą precyzyjnie poukładaną strukturę tła. To „wyostrzanie” wokali może być uznane przez niektórych słuchaczy za lekkie podkolorowanie, lecz ostatecznie jest to posunięcie sprawnie przeprowadzone i z korzyścią dla odbiorcy, choć trochę idące pod prąd tzw. naturalności.

Na płycie Bob Baldwin „Newurbanjazz.com” – Nu Groove Music/Sony głos wokalisty tworzy realną ułudę obecności obok nas - na wyciągnięcie ręki. Co ważne, nigdy nie jest przesadnie nachalny, a jedynie poprawnie wyeksplikowany – podany z optymalną emfazą, lecz bez krzykliwości. Basy schodzą dość nisko i tak i jak całość dźwięku są szybkie i pełne. Góra wysmakowana i właściwie rozdzielcza, niemiej jednak czasami tu i ówdzie czasami jakiś sybilant się pojawi, lecz ich ilość jest w granicach normy - bez przekraczania granicy, za którą jest już ostra natarczywość. Na płycie, oprócz wokali, bardzo podobał mi się sposób nasycenia muzyką uszu – wiarygodnie i zgodnie z gradientem przestrzennym – to znaczy, że głosy instrumentów i ich wybrzmienia ulokowane są trójwymiarowo i zawsze można je łatwo namierzyć/zlokalizować, wyobrazić sobie ich rozmiary oraz ustawienie. Taką holografię i stereofonię znam z konstrukcji typu klon Lehmannaudio Black Cube Linerar, czyli wzmacniacza tranzystorowego pracującego w czystej klasie A – w tym przypadku jest to Matrix M-Stage.

Mówiąc otwarcie, nie spodziewałem się po takim „maluchu” tak kolosalnego i dynamicznego dźwięku, który bez problemu wysterował wszystkie testowane słuchawki o różnorodnych opornościach.  Z Sennheiserami HD650 zdawał się być najbardziej „zaprzyjaźniony”, bo zapewnił im dużo pozytywnego drive’u czyniąc to z polotem i bez oznak przesterowania – nawet przy głośniejszych odsłuchach. Jednocześnie dostarczał odpowiednią ilość detali i świetną, przejrzystą stereofonię. Choć czasami przydałoby się więcej precyzji w  oddawaniu rozdzielczości dużych składów np. chórów lub orkiestry symfonicznej – nie jest to żaden zarzut a raczej dygresja, ponieważ wiele wzmacniaczy ma czasami kłopoty z wiernym oddaniem bardzo sproliferowanych nut i tonów. 

Sennheiser HD598 otrzymały sporo dynamiki podpartej dodatkowo głęboką i szeroką przestrzenią. Słuchawki te kapitalnie „zgrały się” z opisywanym urządzeniem dostarczając dużą dawkę satysfakcji z muzyki podawanej całkowicie bezwysiłkowo z dużą masą i namacalnością. Świetnie! Niemiej jednak, o całkowitej i ostatecznej finezji w uwypukalnaiu niektórych szczegółów nagrań należy zapomnieć, ponieważ HD598 z „majkelowym” wzmacniaczem nieco je gubią, co nie oznacza, że detaliczność jest słaba, a raczej, iż priorytetem jest tu ogólny nastój i emocje. I bardzo dobrze, że tak jest, bo mocniejsze gatunki muzyki w tym duecie także można bezproblemowo odbierać nawet przy ich dużej głośności – nie ma przykrej szklistej natarczywości. Ponadto, wydaje się, że ta wyżej wymieniona cecha „nieskupiania się” na  szczegółach, a na ogólnym wyrazie muzyki jest raczej przypisana endogennie słuchawkom HD598 a nie opisywanemu wzmacniaczowi.

Podsumowanie

Moolight Reference pomimo, że fizycznie mały „ciałem”, to swą wyrafinowaną muzykalną duszą jest wielki i  przy założeniu, że kosztuje około 1000zł jest doskonałym przykładem na to, że wysoka jakość dźwięku oraz solidna produkcja nie zawsze musi kosztować majątku. W urządzeniu tym muzykalność pozostaje w symbiozie z detalicznością, a ekspresyjność w zgodzie z naturalnością – co jest cechą typową dla sprzętu z wyższych pułapów cenowych, a nawet – znacznie wyższych. Oczywiście - jest to urządzenie typu DIY, ale swą referencyjną konstrukcją może zadziwić nie jeden tzw. sprzęt firmowy i jest ich groźnym rywalem w wielu aspektach.

Mam nadzieję, że konstruktor, czyli pan Michał aka Majkel - wreszcie zdecyduje się na założenie profesjonalnej firmy audio by nadać swoim urządzeniom audio wyższy status – mianowicie produktów firmowych. Moim zdaniem, zasługują one na to, bo, na przykładzie opisywanego słuchawkowca, mają w sobie wielki potencjał rozwojowy i są w stanie, przy optymalnych warunkach postępu, stać się realnym konkurentem nawet dla firmy RudiStor.

Konkludując, Moonlight Reference to wzmacniacz słuchawkowy rzetelnej klasy średniej audio przyjemny w odbiorze oraz dojrzały w przekazie - dostarczający zaawansowany i wyrafinowany dźwięk o ponadnormatywnej przestrzenności, świetnej żywej plastyczności oraz referencyjnych basach. Zalecany dla wszelkich oporności słuchawek.

Dane techniczne

- impedancja wejściowa = 10k Ohm

- impedancja wyjściowa dla 1kHz = 0.1 Ohm

- zwarciowy prąd wyjściowy na kanał = 500mA

- maksymalne napięcie wyjściowe = 3.5V RMS

- napięcie zasilania od 5 do 12V DC, zasilacz 12V w komplecie

- rozmiary wzmacniacza 78 x 120 x 43mm

Sprzęt użyty podczas testów

Odtwarzacz płyt CD: Musical Fidelity A1 CD-Pro

Wzmacniacze słuchawkowe: Musical Fidelity X-CAN v.3, Matrix mini-i oraz Matrix M-Stage, a także wyjście słuchawkowe we wzmacniaczu Accuphase E-213

Kable: Belkin Pure AV, Acrolink 6N-A2200II jako IC oraz Van damme Clasic z wtykami PRO Neutrik jako przedłużacz słuchawkowy

Słuchawki: Sennheiser HD650, Sennheiser HD598, Tonsil Sd-426 oraz Grado SR-60

Yaqin MS-12B – lampowy przedwzmacniacz gramofonowy

Wstęp

Niezwykle ważnym i istotnym elementem toru gramofonowego jest przedwzmacniacz gramofonowy. Jego towarzystwo może znacząco poprawić (lub, niestety czasami pogorszyć) odtwarzany dźwięk z winyli, może być ostatecznym szlifem eksplikującym zalety naszego gramofonu – stąd, czynności tej należy poświęcić co najmniej tyle samo czasu i staranności jak wyborowi samego gramofonu.

Firma Yaqin oprócz produkcji całego wachlarza wzmacniaczy lampowych wytwarza także i przedwzmacniacze gramofonowe – są to modele MS-11B oraz MS-12B. Ponieważ w moim głównym systemie (obok Accuphase E-213) gra obecnie Yaqin MS-100B (z którego jestem więcej niż zadowolony) ostatecznie zdecydowałem się na MS-12B, który jest nieco wizualnie podobny do MC-100B – stąd, w moim mniemaniu, postawione one obok siebie na półce tworzą ładny komplet.

Budowa

Yaqin MS-12B optycznie nie jest jakimś wyjątkowym „pięknisiem” czy elegantem, niemniej jednak w pełni spełnia kryteria pojęcia - „klasyczny lampowy wygląd”, czyli jest to typowy, rasowy brzydal. Gdyby mu doprawić dwie pary kółek mógłby udawać model badawczego pojazdu księżycowego. No, ale dość żartów – trzeba opisać „Jacka”. Obudowa wykonana jest z grubych płyt szczotkowanego aluminium i prezentuje się bardzo solidnie. Na frontowym panelu umieszczono (analogicznie jak we wzmacniaczu Yaqin MS-100B) dwa wejścia RCA dla RIAA oraz spory zacisk uziemienia, co nadaje urządzeniu nieco techniczny wygląd – surowy, a nawet groźny. Przednia płyta na górze ma wycięte dwa „okienka”, przez które można dostrzec cztery sterczące pionowo lampy w aluminiowych osłonach. Zastosowane lampy elektronowe to podwójne triody małej mocy: para 12AX7 (ECC82) oraz para 12AU7 (ECC83) produkcji chińskiej firmy Shuguang. 

Regulatory znajdują się za wystającą przednią płytką – mamy tu metalową gałkę potencjometru umieszczonego centralnie oraz dwa przyciski, którymi dokonuje się selekcji trybu pracy urządzenia, które może pracować jako klasyczny przedwzmacniacz liniowy lub jako przedwzmacniacz gramofonowy zgodny z RIAA. Niebieska dioda sygnalizuje aktywną funkcje, tradycyjnie już dla „chińczyków” świecąca silnym i natarczywym niebieskim światłem. Tył górnej pokrywy okupuje duży i ciężki transformator zasilający, dodatkowo przykryty metalowym korpusem. Na panelu tylnym umieszczono gniazdo sieciowe EIC, parę wejść RCA, do których można podłączyć np. odtwarzacz płyt CD lub DVD, a zaraz obok dwie pary wyjść RCA – pierwsza o napięciu 0,25 Volt a druga 0,7 Volt. 

Włącznik sieciowy zamontowano bardzo niefortunnie - głęboko na samym tyle lewego bocznego panelu – jeżeli sprzęt ten postawimy obok innego to wówczas włącznie/wyłączanie może być bardzo utrudnione, o ile nawet niemożliwe. Dziwna sprawa. Jedynym logicznym rozwiązaniem jest postawienie go w po lewej stronie, na półce ze swobodnym do niej dostępem.

Test przeprowadziłem po kilkudniowym „wygrzaniu” przedwzmacniacza na firmowych lampach Shuguang. Zastosowane okablowanie to interkonekty oraz przewody głośnikowe firmy Belkin  - model Belkin AV Silver Series. Odsłuchy urządzeń przeprowadzałem po około 20 minutach od ich włączenia, ponieważ oba wzmacniacze Yaqin potrzebują trochę czasu rozgrzewki zanim osiągną pełnię swoich możliwości. Wykorzystywałem wyłącznie wyjście z gniazd RCA oznaczonych „0,7V”. Yaqin MS-12B został wypożyczony ze sklepu Yaqin Polska

Odsłuch z gramofonem Clearaudio Emotion

Wcześniej napisałem, że Yaqin MS-12B jest z wyglądu  „brzydalem’, ale po włączeniu go w tor audio, jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, natychmiast pięknieje, przepoczwarza się z gąsienicy w motyla – staje się czarujący oraz romantyczny, bo od razu czuć, że jego dźwięk zdecydowanie jest z „wyższej klasy”. Podczas odsłuchu płyty Jean-Michele Jarre „Equinoxe” - Dreyfus/Polydor z 1978 roku poszczególne syntezatory są tak wyraźnie gradiendowane na scenie, że słuchacz ulega dużej ułudzie obecności (przebywania)  na realnym koncercie – przestrzeń rysowana jest pewnie oraz z dużym rozmachem, wielowarstwowo oraz wielopłaszczyznowo – zarówno w kierunkach pionowych jak i poziomych. Bardzo przyjemnie dla uszu. 

Mamy tu mocną dynamikę, skupioną i emocjonalną, a jednocześnie nie ma żadnej ostrości czy szklistości w przekazie.  Do tego dochodzi fantastyczna przestrzeń, pełna niuansów i mikro-wybrzmień – całe mnóstwo detali! MS-12B ma bardzo miłą, bo naturalną barwę dźwięku – fizjologiczną. Osoby, które lubią lampową strukturę przekazu, czyli tę specyficzną gładkość oraz słodycz, na pewno będą w siódmym niebie, natomiast poszukiwacze laboratoryjnej dokładności i klinicznej precyzji mogą być nieco rozczarowani, bo opisywany Yaqin kreuje dźwięki precyzyjnie i świetnie je lokuje w przestrzeni, lecz zawsze pozostawia pewną lekką „mgiełkę” niedopowiedzenia. Dźwięk nigdy nie jest rzucany „na twarz”, ale pozostawiany kilka kroków przed słuchaczem, w lekkim eleganckim dystansie.

Na akrylowym talerzu Clearaudio „ląduje” winyl brazylijskiej wokalistki Tania Maria „Love Explosion” – Concord Picante. Płyta  pokazała dźwięk transparentny i dokładny, poukładany. Głos wokalistki czysty i natchniony, pozbawiony chropowatości. Pełny. Kontrabas trójwymiarowo zogniskowany w przestrzeni o wyraźnie rozróżnialnych poszczególnych strunach i niezwykle nisko schodzący, choć ogólny ciężar gatunkowy basu nie jest wielki, to jest całkowicie zadowalający, bo wielowarstwowy. Średnie tony silnie nacechowane pozytywnymi emocjami, co prawda nie skrajnymi, ale silnie zniuansowanymi – poszczególne instrumenty wzorowo umieszczone na scenie i z tzw. „powietrzem” dookoła, wzorowo odseparowane od siebie – nic niepotrzebnie nie nachodzi na siebie. Perkusja dźwięczna i rytmiczna, membrany głośników bez zbędnej zwłoki szybko oddają nuty zapisane na ścieżkach płyty, balans tonalny poprawny – bez żadnych uwag.

Na koniec tej części muszę jeszcze napisać, że początkowo bałem się tzw. przydźwięku, który to miał się wydobywać z tego urządzenia wg. kilku opisów w sieci – w moim egzemplarzu nic takiego nie wystąpiło – cisza jak makiem zasiał.

Kilka słów porównania z „pre” Luxman E-200

Dla potrzeb testu pozwoliłem sobie podłączyć dla porównania równolegle dwa przedwzmacniacze gramofonowe: Yaqin oraz Luxman E-200 jako punkt referencyjnego odniesienia. Luxman E-200 jest urządzeniem skonstruowanym w oparciu o tranzystory. W odróżnieniu od MS-12B jest prawdziwym elegantem – prezentuje się bardzo okazale  jest po prostu ładny - ale PT. Czytelników najbardziej interesuje na pewno jego porównanie z Yaqinem, a więc do rzeczy. Na pewno Luxman jest bardziej ergonomiczny od „chińczyka”, bo włącznik sieciowy znajduje się na panelu przednim – poza tym można do niego podłączyć naraz dwa gramofony (i za pomocą selektora korzystać z jednego lub drugiego) oraz użytkować wkładki MC lub MM. Mamy tu także przełącznik mono/stereo. Powyższe funkcje czynią model E-200 bardzo wszechstronnym urządzeniem. Wadą może być niestety tylko cena, bo ta oscyluje około 6000 zł…

Luxman podłączony do gramofonu Clearaudio Emotion w miejsce przedwzmacniacza Yaqin przynosi nieco inny charakter dźwieku. Od razu chcę zaznaczyć, że nie jest to olbrzymi skok jakościowy, szokujący, czy przyprawiający o zawrót głowy. Nie – jest to raczej różnica charakterów obu urządzeń, bo Yaqin, choć 6-7 x tańszy to ostatecznie z porównania wychodzi „z tarczą” i bez kompleksów. Luxman oferuje dźwięk nieco więcej rozproszony w przestrzeni, sproliferowany i zdysocjowany - bardziej swobodnie i laminarnie napełniający pokój odsłuchowy rasową muzyką, ale tzw. emocje w dźwiękach to jest już niezaprzeczalna domena Yaqin’a, który tymi kompetencjami góruje. 

Poza tym Luxman gra bardziej ofensywnie i ostrzej, dosadniej – co może być odbierane przez jako większa dokładność czy wierność przekazu, ale niekoniecznie wszystkim przypadając do gustu. Muszę przyznać, że musiałem osłuchać się długo z tym zjawiskiem, by je ostatecznie zaakceptować – natomiast Yaqin od razu i bezproblemowo wkradł się „w łaski” uszu. Choć zaoferował bardziej wąską stereofonię, nieco mniej detali, ale już niskie basy oraz wspaniała dosadność i wierność poszczególnych instrumentów była po stronie plusów „chińczyka” - struny gitar bardziej rozwibrowane, kontrabas finezyjniej zróżnicowany, a elektronika - plastyczniejsza.

Odsłuch z gramofonem Linn Sondek LP12 Majik

Przy tym zestawieniu dopiero w całości okazało się prawdziwe i pełne znaczenie słowa „stereofonia” – jego rzeczywisty i autentyczny sens. Duet Yaqin plus Linn wręcz poraża przestrzennością i „osadza” wszystkie instrumenty niezwykle precyzyjnie na scenie. Bez żadnych wątpliwości można wręcz pokazać palcem gdzie poszczególny muzyk siedzi/znajduje się przed nami. Wspaniała sprawa! A tandem Yaqin + Linn czynią w to sposób całkowicie neutralny i harmonijny. Linn tworzy jakąś szczególną synergię z „lampowcem” uzupełniając się wzajemnie o cechy, których endogennie mają mniej, bo ich połączony dźwięk jest jakby jaśniejszy i bardziej otwarty w sensie muzykalności, przy zachowaniu dużej, aczkolwiek naturalnej rozdzielczości. 

Wydaje się, że i głębia sceny jest większa (niż w poprzednim zestawieniu testowym) – jazzowy skład muzyków z płyty Aldo Romano „Ritual” (OWL Records – 1988) tworzy bardzo nasyconą strukturę – asocjację, konglomerat.  Bardzo spójny i wiarygodny. Czysty i krystaliczny. Sygnatura basów pozostaje poddana specyficznej transformacji, którą można scharakteryzować jako energiczną i pełnopasmową – stanowi dla pozostałych częstotliwości namacalny/wyraźny fundament o świetnej i pulsującej rytmice oraz przyzwoitym żwawym timingu. Można pokusić się sformułowanie tezy o występowaniu nieomal idealnego basu, bo ma on wielką potęgę oraz niskie zejście. Średnica przekazywana jest więcej niż rzetelnie – brak tu natarczywości instrumentów lub zbytniej ostrości – słuchacz swobodnie skupia się całościowo na muzyce, jej barwie lub barwie poszczególnych instrumentów, a nie koncentruje się niepotrzebnie na śledzeniu surowych i odosobnionych wybrzmień lub zatomizowanych dźwięków. To co, jeszcze wyróżnia opisywany zestaw to szeroki zakres dynamiczny – duet Linn plus Yaqin ma w sobie konieczne pokłady subtelności oraz szczegółowości, ale kiedy zajdzie potrzeba potrafi bez problemu zagrać głośno i mocno – dosłownie oraz dobitnie.

Płyta  Carole King  „Wrap Around Joy” - ODE Records pozwoliła w pełni zademonstrować subtelność i gładkość wokalu amerykańskiej piosenkarki -  jego skomplikowaną konstrukcję i artykulację, naturalną głębię i fascynujący ciepły klimat. Słuchacz ma realne wrażenie obecności artystki w pomieszczeniu odsłuchowym – dźwięk jest bardzo przekonywujący w każdym wymiarze - można go nazwać bliskim do referencyjnego pojęcia „high-end”.

Przedwzmacniacz Luxman E-200, w porównaniu do Yaqin'a, zagrał ogólnie w sposób bardziej wysublimowany i dyskretny, ukazał więcej szczegółów nagrań uprzestrzeniając przy tym scenę, a dokonał tego w sposób całkowicie naturalny i niewymuszony. Luxman wydobywa na powierzchnię, to co najlepsze – niuansuje po kolei wszelkie brzmienia i tony. Wiarygodnie i przekonywająco w każdym aspekcie przekazu, bardziej plastycznie. Zaznaczam jednak, że te dwa urządzenia pomimo różniącej je dużej proporcji cenowej (1:6) to w ich muzykalności nie ma wielkiej dysproporcji - oba kapitalnie radzą sobie z wydobywaniem z gramofonów przekazu muzycznego najwyższej próby i dodatkowo, katalizują go by utworzyć prawdziwą i emocjonalną ucztę dla uszu – dźwięk jest czysty i swobodny, potoczysty oraz soczysty. Luxman wyraźnie lepiej radzi sobie natomiast ze zjawiskami przestrzennymi, bardziej porządkuje scenę oraz kategorycznie wyznacza miejsca instrumentom - robi to po mistrzowsku i zawsze nieprawdopodobnie precyzyjnie. Mikrochirurgicznie.

Konfiguracje

Nie sprawdziło się połączenie dwóch "lamp" - pre Yaqin MS-12B oraz intrgry Cary Audio CAD 300 SEI na 300B. Tu nałożyły się na siebie dwa zdecydowane i dominujące charaktery systemów i każdy z nich pragnął narzucić swoje brzmienie towarzyszowi. Wyszło z tego ograniczenie przestrzeni, gorsza stereofonia oraz niejaka "mułowatość". Po zastąpieniu pre Yaqina tranzystorowym Luxmanem E-200 lub Pro-Ject Phono Box SE II te powyższe przypadłości ustępowały jak ręką odjął. Natomiast podłączone wspólnie do gramofonu pre Yaqin oraz Yaqin MC-100B na lampach KT88 dobrze współpracowały i czyniły to z wyraźną chęcią oraz korzyścią dla dźwięku. Dobra przestrzeń, referencyjny nas, silne zróżnicowanie nut - klasa. I, "last but not least" - zestaw MS-12B plus Accuphase E-213. Tu, jak wydaje się, oba urządzenia uzupełniły wzajemnie niedomagania - E-213 "dostał" lampowej ciepłoty i barwy oraz pulchniejszy i charakterny bas bez rozlazłości, a Yaqin - szybkość i punktowość tranzystora. Połączenie to jest miłe i efektowne, lecz nie efekciarskie - zdecydowanie może się podobać wielu słuchaczom i jako takie warte polecenia osobom, które "boją się" jeszcze posiadać wzmacniacz zintegrowany oparty o lampy, ale pragną mieć w systemie audio "lampowy dźwięk".

Dodatek phono-stage Pro-Ject Phono Box SE II do obu gramofonów przynosił wiele dobrego w dźwięku - świetną plastyczność panoramy oraz duże nasycenie tonami wszelkiej kategorii, a także przyjemną homogeniczność dźwięku. Mniej skali mikro oraz ogólnej rozdzielczości niż Luxman i trochę mniej energii oraz łatwości w przekazywaniu nastroju nagrań niż Yaqin (nawiasem mówiąc, dość "przypadkowym bohaterem" powyższego testu okazał się być właśnie Pro-Ject Phono Box SE II, który początkowo miał być to wyłącznie używany jako tzw. punkt odniesienia średniego pułapu - zademonstrował się on jako wielce wszechstronne i przyjemne urządzenie warte bliższej znajomości.

Wnioski

1. Yaqin MS-12B to udany przykład chińskiej konstrukcji, która wyśmienicie wywiązuje się z funkcji przedwzmacniacza gramofonowego robiąc to w sposób pełny, klarowny oraz nieomal referencyjny w swoim przedziale cenowym, a może i nawet wyższym. Jako wartość dodana, urządzenie wyposażone jest w przedwzmacniacz lampowy który można wykorzystać na przykład w przypadku nie posiadania wzmacniacza lampowego - moim zdaniem, warto wypróbować i tę funkcję. Polecany dla osób lubiących tzw. lampowy dźwięk, poszukiwacze wybitnej analizy i klinicznej sterylności brzmienia mogą być nim nieco sfrustrowani. 

2. Testowany model najkorzystniej zademonstrował swoje właściwości z zestawie z gramofonem Linn Sondek LP12 – wydaje się, że jest to zestawienie na wskroś synergistyczne, pozwalające wydestylować to co w nich najlepsze oraz wzmocnić, powiązać wspólne zalety. Linn plus Yaqin pokazały najwięcej pozytywnych emocji zamieniając techniczną reprodukcję dźwięku w prawdziwy i porywający spektakl. Z gramofonem Clearaudio Emotion także nie zabrakło emocji, choć były one nieco mniej dosłowne/namacalne, ale nadal wielkiego formatu – z szeroką i głęboką sceną i dobrym nasyceniem detalami oraz gęstym basem o przyjemnej okrągłej strukturze oraz o finezyjnej subtelności.

3. Bezpośrednie porównanie dwóch przedwzmacniaczy gramofonowych: Yaqin MS-12B oraz Luxman E-200 przyniosło pewnego rodzaju niespodziankę – Luxman zdecydowanie lepiej zagrał z lampą 300B wzmacniacza Cary Audio, natomiast Yaqin dobrze zestroił się z lampą KT88, a z tranzystorowym Accuphase E-213 było nieźle, lecz czasami brakowało zniuansowania basu. Luxman zapewniał nagraniom więcej esencji przestrzennej i wyczuwalnych subtelności, natomiast Yaqin czarował namacalnymi instrumentami, pięknym basem oraz grą pełną emocjonalnego i słodkiego klimatu

4. Przy założeniu, że Yaqin MS-12B można kupić w granicach 700-800 zł uważam, że wzmacniacz ten, pomimo jego dość kontrowersyjnego wyglądu, śmiało można nazwać rzetelnym i bez wad w tej cenie. Można pokusić się na ewentualną wymianę lamp, co może przynieść dodatkowy progres jakościowy.

Konkluzja

Rozszerzając system audio o gramofon, nie przypuszczałem nawet, że dobór przedwzmacniacza do niego może być tak trudny jak to się ostatecznie okazało. Wzmacniacz lampowy jest bardzo "grymaśny" w stosunku do pre-ampu, szczególnie lampowego - często wydaje się, że niektóre typy lamp dwóch urządzeń przykro interferują między sobą, wzmacniają własne zanieczyszczenia (błędy) i "śmieci" zapominając o zadaniu głównym - graniu muzyki. Uwaga ta dotyczy szczególnie koegzystencji lamp 300B wzmacniacza oraz ECC82 i ECC83 pre-ampu. Potrzeba dużo umiejętności, doświadczenia oraz przede wszystkim cierpliwości by te dwa układy idealnie zestroić. Ale kiedy ta czynność uda się, to dźwięk staje się tak wielce angażujący i przestrzenny jak ten "na żywo", prawdziwie koncertowy.

Zakończenie

Ostatecznie Yaqin MS-12B wrócił do dystrybutora, a w moim systemie na stałe pozostał Pro-Ject Phono Box SE II...

Sprzęt użyty podczas testu

Wzmacniacze: Cary Audio CAD 300 SEI, Acccuphase E-213 oraz Yaqin MC-100B

Gramofony: Clearaudio Emotion plus wkładka Clearaudio Aurum Classic Wood, Linn Sondek LP12 Majik z Linn Adikt

Przedwzmacniacze gramofonowe: Luxman E-200, Yaqin MS-12B, Pro-Ject Phono Box SE II oraz Rotel RC-03

Odtwarzacz płyt CD: Musical Fidelity A1 CD-PRO plus Matrix mini-i DAC

Kolumny: Vienna Acoustics Mozart Grand

Kable IC i głośnikowe: Belkin Pure AV Silver Series oraz Linn

Przetwornik cyfrowo-analogowy Musical Fidelity X-DAC

Wstęp

Musical Fidelity to firma na wskroś innowacyjna – prowadzona niezmiennie od 25 lat pewną ręką szefa - pana Anthony Michelsona  (nota bene - wykształconego klarnecistę klasycznego). Pierwsze modele Musical Fidelity serii X zostały wyprodukowane w 1995 roku w  kształcie walców - zwane są przez to w Polsce żartobliwie prosiaczkami lub świnkami.

Na froncie umieszczonych jest kilka różnokolorowych diod. Czerwona (stale zapalona) informuje o podłączeniu urządzenia do sieci.  Cztery zielone po prawej stronie mówią o częstotliwości próbkowania dostarczanego sygnału: 32 kHz, 44,1 kHz lub 48 kHz, a ostatnia na górze o gotowości DAC’a do pracy. Po lewej stronie zamieszczony jest pomarańczowa dioda sygnalizująca dekodowanie HDCD oraz druga pomarańczowa dioda informująca o deemfazie (podpisana jako DE-EMPH).  Z tyłu umieszczono gniazdo podłączenia zewnętrznego zasilania 12 V, jedno wejście cyfrowe oraz jedno optyczne. Obok znajdują się po dwie pary wyjść RCA.

Co zmienia w dźwięku źródła dodatek Musical Fidelity X-DAC?

W moim subiektywnym odbiorze przede wszystkim zmienia się przestrzeń, która staje się trochę szersza oraz głębsza, a źródła pozorne lepiej i bardziej namacalnie są zlokalizowane. Dźwięk jest nieco spokojniejszy i równiejszy (a nawet jedwabisty), ale także i bardziej soczysty (w sensie wybrzmiewania instrumentów). Stereofonia zyskuje pozytywniejszy oraz szerszy wymiar (rozmiar). Wysokie tony stają się przestrzenne i bardziej szczegółowe bez wyraźnych oznak ostrości, którą Rotel potrafi czasami niestety zaskoczyć. Tzw. wypełnienie dźwięku staje się także bardziej nasycone oraz homogeniczne. Najwięcej zmian można jednak dostrzec w strukturze basu, który z typowo „rotelowego”, czyli mocno uderzającego, często bezkompromisowego i nisko schodzącego, po przejściu przez X-DAC staje się nieco odchudzony, ale nie „chudy”, jego impakt staje się wyraźnie inny, mniej napastliwy, bardziej wygładzony, ale za to, i to jest IMO duża zaleta, nabiera więcej przestrzenności i łatwiej go zlokalizować w poszczególnych instrumentach - innymi słowy bas staje się lepiej zlokalizowany (o ile mogę takiej konstrukcji słownej użyć).

Wydaje mi się, że X-DAC szczególnie dobrze sprawdza się z wzmacniaczem słuchawkowym Musical Fidelity X-Can v.3. Testując różne wzmacniacze przed zakupem (z przedziału cenowego ok. 1 000 - 1 500 PLN) nie słyszałem u nich tak pozytywnej synergii jak w powyższym zestawie.

Używany X-DAC można kupić już za ok. 500 PLN, więc wydaje się, że może to być łatwa, ciekawa i niedroga propozycja podrasowania domowego zestawu audio.

Link do strony omawianego modelu TUTAJ.

System testowy

Odtwarzacz płyt CD: Rotel RCD-06

Wzmacniacz dzielony: Rotel RC-03/RB-03/RB-03

Wzmacniacz słuchawkowy: Musical Fidelity X-Can v.3

Głośniki: Vienna Acoustics Mozart Grand

Okablowanie: Siltech Amsterdam i Acrolink.

Belkin Pure AV Silver Series, przewody głośnikowe

Prolog

Kilka dni temu odwiedził mnie dawno nie widziany kolega, który, nazwijmy to, jest dość umiarkowanym audiofilem więc dopiero po kolacji zasiedliśmy przed „ołtarzykiem audio”. Po krótkiej prezentacji systemu kolega zapytał się o kable jakimi łączę poszczególne segmenty systemu stereo. Popatrzył na kable i powiedział: „nie znam tej firmy, ale na pewno dużo kosztowały?”. Odparłem mu, że wręcz przeciwnie, bo głośnikowe kupiłem  za około 100 zł, a interkonekty ok. 40 zł za sztukę i wszystkie są produkcji firmy Belkin. Mój kolega początkowo nieco zaniemówił, a potem zapytał: „Jak to możliwe, że popełniasz taki mezalians? Posiadasz dość drogi system audio, a „spinasz” go jakimiś tanimi budżetówkami! Przecież to duży błąd - dźwięk systemu na pewno niepotrzebnie się rozmywa i ucieka! – powinieneś mieć poszczególne kable za około 1000-2000 zł/sztuka wówczas byłaby zachowana odpowiednia proporcja jakościowa”.

Oczywiście, to tylko hipotetyczny i wymyślony przebieg nieistniejącej, lecz prawdopodobnej rozmowy na potrzeby niniejszego artykułu.

Wstęp

Firma Belkin powstała 1984 roku w Stanach Zjednoczonych. Obecna jej centrala mieści się w stanie Kalifornia w mieście Playa Vista w bliskim sąsiedztwie Los Angeles Firma Belkin jest firmą innowacyjną, wytwarza różnego rodzaju urządzenia elektryczne pozwalające czynić łatwiejszym korzystanie z komputerów i Internetu ,wszelkiego rodzaju galanterię ułatwiającą komunikację i używaną z iPod'em oraz iPadem, laptopami, komputerami, etc. Produkuje także wiele kabli i kabelków używanych w audio-video oraz w komputerach a także sprzęty pomagające oszczędzać energię. Działa także w segmencie tzw. biurowym dostarczając m.in. huby, rozwiązania dotyczące przechowywania danych, racki, listwy sieciowe, etc.

Za "legendarne kable", w niektórych audiofilskich środowiskach, uchodzą przewody Belkin Synapse ciekawym więc jest czy model Belkin Pure AV Silver Series jest w stanie dorównać tej mitycznej konstrukcji?

Kable głośnikowe Belkin Pure AV Silver Series

Budowa

Pierwsze co zwraca uwagę po wyjęciu z pudełka kabli to ich nieprawdopodobnie "audiofilski" oraz solidny wygląd: są  grube jak środkowy palec dłoni dorosłego mężczyzny i przypominają nieco wąż ogrodowy bo pokryte są bardzo solidną plastikową plecionką o oczkach o przekroju ok 1 mm. Przewodniki zaskakują również dużą sztywnością - a ta jest co najmniej jak u  rasowych Siltech'ach . Poza tym są bardzo ciężkie - komplet waży ponad 1100g! Końcówki firmowo zaopatrzono w metalowe wtyki częściowo pokryte otuliną z tworzywa sztucznego. Same wtyki Belkin rutynowo wyposaża w tzw. banany - są pozłacane 24 karatowym złotem, można je odkręcić i ewentualnie zastąpić widełkami lub szpilkami, które należy jednak zakupić osobno. Przy końcówkach przewodów zainstalowano obciążniki, które mają ułatwiać optymalne ułożenie po wpięciu kabli do wzmacniacza oraz kolumn. Podsumowując, Belkin Pure AV Silver Series wyglądają na o wiele droższe niż w rzeczywistości są - a kupić je przecież można już w okolicach 70 -100 zł.

Przewodniki typu "solid core" zbudowano z miedzi PCOOC o czystości 99,9997% miedzi.

Miedź PCOCC

Miedź PCOCC to skrót od nazwy – Pure Crystal Ohno Continuous Casting. Jest to patent technologiczny opracowany przez profesora Ohno w Chiba Institute of Technology of Japan. Zazwyczaj „normalny” drut miedziany otrzymuje się poprzez ciąganie drutu – stopniowo z jego większych średnic przekroju produkuje się coraz to mniejsze druciki w maszynie zwanej ciągarką. W procesie PCOOC kable miedziane nie są jednak wyciągane a kolejno odlewane i schładzane w odpowiednio kontrolowanych warunkach technologicznych poprzez zanurzanie w ciekłym dwutlenku węgla (-70° C), potem w ciekłym nitrogenie (-196° C) i wreszcie w ciekłym helu (-250° C). Zabiegi te pozwalają otrzymać  przewodnik będący w całości monokryształem – stąd czasami mówi się o tzw. miedzi monokrystalicznej. Ze względu na właściwości monokryształów, przewodniki z nich wykonane są jednokierunkowe, wolne od zanieczyszczeń, elastyczne (odporne na zmęczenie), odporne na korozję, posiadają niski opór elektryczny, charakteryzuje je brak granic kryształów co ułatwia szybkie przenoszenie elektronów, są doskonałe w strukturze i łatwe w obróbce - to cechy  sprawiają, że są idealnym materiałem do przewodzenia prądu elektrycznego.

Poza tym powyższa technologia PCOOC pozwala otrzymywać druty o wysokiej czystości miedzi. Oczywiście, wielu jest na świecie producentów miedzi monokrystalicznej, lecz nie każda taka miedź określana jest jako PCOCC, ponieważ nazwa ta chroniona jest prawem autorskim. Na przykład Profigold określa swoją serię OxyPure jako UPCS OCC, czyli Ultra Pure Cristal Silvered by Ohno Continous Casting. Ze znanych firm, które posługują się tą nazwą PCOCC są m.in. japońskie Furutech, Furukawa (huta miedzi), Acrolink oraz naturalnie Belkin. Acrolink produkuje przewodniki o czystości miedzi nawet do 8N, czyli o stopniu rafinacji powyżej 99,999999%. Natomiast Belkin w kolekcji Silver Series PureAV RCA standardowo wykorzystuje miedź o czystości 5N, czyli o wyższej niż wielu innych wytwórców kabli.

Dokładny opis procesu wg. Ohno TU

Odsłuch

Nie nastawiałem się na zbyt intrygujący i wciągający "dźwięk" kabli sugerując się ich niską ceną. Niemniej jednak, nauczony kilkuletnim doświadczeniem audiofila-eksperymentatora, nigdy nie dyskredytuję elementów toru audio z niższych pułapów cenowych, bo i te potrafią czasami bardzo korzystnie zaskoczyć jakością.  Przewody typu "solid-core" cieszą się dużym uznaniem w pewnych kręgach audiofilii, a w innych są wręcz "wyklęte". Na początek testu podłączyłem kable głośnikowe Belkin AV Silver Series do kolumn Vienna Acoustics Mozart Grand oraz wzmacniacza Accuphase E-213.

Pierwsze, co rejestruje narząd słuchu to wyraźne, detaliczne dźwięki - ostre, ale nie przeostrzone, szczegółowe z słyszalnymi mikro-wybrzmieniami. Bas bardzo obszerny, mocny, ale nie poluzowany - optymalny. W porównaniu do Siltech Amsterdam nieco mniej "spokojny", ale dalej całkiem wyważony i raczej neutralny. W połączeniu z wzmacniaczem lampowym Yaqin MC-100B przewodnik Belkin'a jeszcze bardziej eksponuje bas - wypycha go do przodu, pogłębia i niuansuje, co słuchacz powinien przyjąć jako rasowe dobrodziejstwo egzemplarza, a nie ewentualną wadę.

Inne kable połączeniowe typu interkonekt firmy Belkin także noszą nazwę Pure AV Silver Series - dostępne są w różnych długościach. Także wykonane z miedzi  PCOCC o czystości 99,9997% - dodatkowo są kierunkowe. Ich odsłuch, podobnie jak głośnikowych, przyniósł wiele satysfakcji i przyjemności. Dzwięk naprawdę może się podobać i choć nie jest on "hajendowy" to dostarcza właściwy przekaz muzyczny - szybki, rytmiczny i często skupiający się na detalach. Najlepiej zagrał z wzmacniaczami lampowymi oraz jako kabel połączeniowy do gramofonu - pozwolił mu dodatkowo pogrubić basy oraz nieco fakturować przestrzeń.

Zmiany w "brzmieniu" kabli są dość subtelne i trudno rozpoznawalne, jednak nawet średnio doświadczone ucho może już takie delikatności rozpoznawać. Osobną kwestią jest czy te zmiany są tylko zmianami, czy też poprawą dźwięku? W tej sprawie trwa nieustająca dyskusja wśród audiofilów, która najprawdopodobniej nigdy nie znajdzie finału.

Konkluzja

Podsumowanie tym razem będzie krótkie. Kolekcja kabli Belkin Pure AV Silver Series jest najlepszym przykładem na to, że wysoka jakość wykonania oraz świetne parametry soniczne przewodów audio nie muszą kosztować kroci, choć technologia ich produkcji jest niezwykle zaawansowana oraz najczęściej spotykana w wyrobach o wiele, wiele droższych.

Sprzęt testowy
Wzmacniacze - Accuphase E-213 oraz Yaqin MC-100B
Odtwarzacz płyt CD - Musical Fidelity A1 CD-Pro + Matrix mini-i DAC
Gramofon - Clearaudio Emotion + pre Yaqin MS-12B
Magnetofon - Nakamichi Cassette Deck 1
Tuner - Rotel RT-1080
Kolumny - Vienna Acoustics Mozart Grand

Link na stronę firmy Belkin: http://www.belkin.com/