Sygnał analogowy, z całą swoją głębią i emocjami, rodzi się w przetworniku cyfrowo-analogowym. Ale transformacji podlega nie tylko sam sygnał. Przekształcane są również Twoje wrażenia i sposób słuchania muzyki.
Nie ma znaczenia, czy wypróbowałeś już kilka przetworników DAC i chcesz podnieść jakość i wygodę. Nie ma znaczenia, czy masz system całkowicie analogowy i chcesz się bawić źródłami cyfrowymi.
Tak czy inaczej, doświadczysz transformacji. Dzięki Henry Audio niezapomniana jakość dźwięku jest teraz dostępna. I jest to łatwiejsze, niż mógłbyś sobie wyobrazić.
(Cytat za Henry Audio).
Przez ostanie 15. lat na blogu Stereo i Kolorowo przesłuchałem / przetestowałem dobrych kilkadziesiąt różnych przetworników cyfrowo-analogowych. Tańsze, droższe, bardzo drogie. Lampowe, tranzystorowe, oparte na rozmaitych kościach, rezystorowe (R-2R) (drabinkowe), delta-sigma (ΔΣ) etc. I choć zawsze starałem się wypożyczać na testy DAC-i, które godne są większej uwagi i bliższego zainteresowania, to nie wszystkie mi się podobały, przypadły do gustu. Przeżyłem kilkanaście ekscytacji, ale też kilka rozczarowań. Bo pomimo, że w zasadzie optymalny schemat przetwornika cyfrowo-analogowego powszechnie znany jest od kilkudziesięciu lat, to nie każdy producent umie tak umiejętnie zbudować DAC, aby rzeczywiście dobrze brzmiał. Zapewniał głęboki i muzykalny dźwięk o przykładnej rozdzielczości. Miał analogową duszę i wielkie serce do grania. To wcale nie jest takie proste i oczywiste.
Moim pierwszym DAC-iem był brytyjski Musical Fidelity X-DAC, który kupiłem w 2007 roku, czyli nieomal 20. lat temu. Bardzo go lubiłem, bo po prostu dobrze grał - oferował organiczne brzmienie o nadzwyczaj przyjemnej sygnaturze. Grał gładko, swobodnie i namacalnie, przynosił wspaniałą naturalność wokali i instrumentów, zapewniał pożądaną plastyczność i wypełnienie. Był precyzyjny i dokładny. Może i nieco go idealizuję, ale przez długi czas X-DAC był dla mnie wzorcem audiofilskiej muzykalności, której potem wciąż poszukiwałem w przetwornikach. Nie podobały mi się DAC-i ultra-rozdzielcze, przesadnie analityczne - wychłodzone, ale dokładne. Zawsze oczekiwałem tej magicznej "analogowości", ludzkiego pierwiastka dźwięku, wzmożonych emocji i zaangażowania.
Dlatego kiedy w rozmowie telefonicznej z dystrybutorem Audiophase dowiedziałem się, że ma w ofercie norweskie przetworniki Henry Audio, od razu poprosiłem o wypożyczenie egzemplarza na testy. Albowiem te DAC-i są w internetowym piśmiennictwie charakteryzowane właśnie tak, jak wcześniej napisałem. Są określane jako wyjątkowo muzykalne, powodujące realną "obecność" odtwarzanych nagrań, budujące wierny i nasycony obraz. Proszę Państwa! - oto premierowy przetwornik cyfrowo-analogowy Henry Audio DA 256! (zobacz TUTAJ i TUTAJ). Norweski projekt, niemieckie wykonanie. 100% muzyki w muzyce.
Wrażenia ogólne i budowaKonstruktorem przedmiotowego konwertera Henry Audio DA 256 jest pan Børge Strand-Bergesen, norweski inżynier-elektronik / programista, który postawił sobie za cel opracowanie niedrogiego przetwornika cyfrowo-analogowego przeznaczonego dla audiofilów, którzy chcieliby w pełni wykorzystywać możliwości strumieniowego przesyłania muzyki cyfrowej. I który przebije niektóre modele z najwyższej półki dostępne na rynku. Cel dość ambitny, można nawet napisać, że nierealistyczny - a jednak! Cuda czasami się zdarzają - i właśnie konwerter DA 256 jest opisywany przez branżową prasę audio jako "cud".
Henry Audio DA 256 został w całości zaprojektowany przez inżyniera Børge'a Strand-Bergesena w norweskim Hvalstad, ale wytwarzany jest na zamówienie na terenie Niemiec (a konkretnie przez firmę sh-Elektronik z Radeburg k/Drezna, zobacz TUTAJ), zaś obudowa to projekt norweskiej projektantki przemysłowej Suzanne Arnesen. Przetwornik DA 256 jest, póki co, jedynym produktem Henry Audio. Wcześniejszą konstrukcją był Henry Audio USB DAC 128 (obecnie już nieprodukowy). Firma nosi nazwę zaczerpniętą od imienia dziadka pana Børge'a, Henry'ego.
Co istotne i godne najwyższej pochwały, przedmiotowy Henry Audio DA 256 to urządzenie typu "open source". Konstruktor, czyli pan Børge Strand-Bergesen, na firmowej stronie publikuje zarówno schemat, jak i ujawnia kod źródłowy online. Osoby zainteresowane mogą dowolnie modyfikować i ulepszać urządzenie. Bardzo przydana i rozwojowa sprawa. Z dużym potencjałem.
DAC DA 256 dostarczany jest w niewielkim kartonowym pudełku z nasuwaną nań tekturową obwolutą. W pudełku znajduje się DAC, przewód USB oraz skrócona instrukcja obsługi. W zestawie nie ma żadnego przewodu zasilającego i nie ma zewnętrznego zasilacza (!). Albowiem DAC jest zasilany poprzez gniazdo USB-B lub osobny zasilacz (który należy kupić we własnym zakresie).
Przetwornik c/a Herny Audio cechuje prosta forma, ale design jest wyszukany, a wykonanie - nienaganne. Za projekt aluminiowej obudowy (postawionej na eleganckiej podstawie z lakierowanego drewna) odpowiada norweska projektantka przemysłowa Suzanne Arnesen. Drewniana podstawa, oprócz dostarczania niewątpliwych walorów estetycznych, ma także redukować potencjalne wibracje układów audio (choć naprawdę nie wiem, co by tam miało wibrować?).
Obudowa jest bardzo ładna i estetyczna, wykonana z grubych aluminiowych płytek (płytki są ze sobą skręcane, a aluminium jest szczotkowane). Front jest z nią zintegrowany, nie stanowi osobnego panelu, a jest po prostu klasyczną ścianką obudowy (zupełnie jak wszystkie inne w DA 256), lekko jedynie do dołu wydłużona i wywinięta.
Na przedniej ściance / froncie, po lewej stronie, umieszczono duży ozdobny grawerunek z nazwą "Henry Audio" i firmowym logo, z po prawej stronie - gniazdo USB-C oraz jedną diodę LED. To wszystko. Ta samotna dioda pełni jednak kompletną funkcję detekcji sygnału cyfrowego. DAC DA 256 skanuje wszystkie wejścia w poszukiwaniu cyfrowego sygnału.
Wybrane wejście (wszystkie obsługują częstotliwość próbkowania 44,1 - 192 kHz i rozdzielczość 16 lub 24 bitów) jest sygnalizowane przednią diodą LED. Świecący się kolor biały oznacza aktywne skanowanie sygnału źródłowego (po przyłączeniu kabla ze źródłem lub włączeniu przyłączonego już wcześniej źródła). Po znalezieniu źródła kolor diody LED zmienia się: czerwony dla tylnego portu USB, niebieski dla przedniego portu USB, żółty dla wejścia koncentrycznego oraz cyjan lub magenta dla dwóch wejść optycznych. Dodatkowo, jeżeli wcisnąć przycisk "Prog" (znajduje się na tylnej ściance) to dioda LED wskaże też częstotliwość próbkowania. Nie napiszę tutaj dokładnie jakie kolory oznaczają konkretne częstotliwości, ale jest to do znalezienia w instrukcji obsługi (zobacz TUTAJ). Należy też jeszcze raz podkreślić, że nasz DA 256 nie dekoduje sygnału DSD.
Ciekawi Cię jakość odtwarzanego strumienia? Naciśnij krótko tylny przycisk „Prog”, a kolor diody LED zmieni się, wskazując aktualną częstotliwość próbkowania.Co ważne, dopóki aktywne źródło odtwarza sygnał, DAC DA 256 pozostaje zablokowany na danym wejściu (niezależnie od tego, co dzieje się na innych wejściach). Po odłączeniu kabla lub zatrzymaniu muzyki, po upływie dwóch sekund, skanowanie po prostu rozpoczyna się od nowa. DAC próbuje wykryć kolejne aktywne źródło. Stąd obecność przełącznika / selektora źródeł jest - według producenta - zbędna. Nie wiem natomiast, co Henry Audio zrobi (czy nie zwariuje?) jeżeli naraz otrzyma dwa, trzy sygnały cyfrowe w tym samym czasie...
Na tylnej ściance umieszczono sporo różnych wejść cyfrowych i analogowych. Dostępne są następujące wejścia: USB-B (nieszczęśliwie zamontowane w kołnierzu uniemożliwiającym podłączenie innego przewodu USB niż zwykłego komputerowego lub z wąskim wtykiem), koncentryczne i dwa optyczne (przypomnę - drugie wejście USB-C zamontowano z przodu, dla szybkiego podłączenia telefonu komórkowego i odtwarzania zeń muzyki). Jak już pisałem, DA 256 automatycznie skanuje wejścia, a jeśli sygnał jest obecny na dowolnym z nich, urządzenie go wychwytuje i zaczyna przetwarzać na sygnał analogowy.
Sygnał analogowy jest wyprowadzany z DAC-a za pośrednictwem pary gniazd RCA. To gniazda bardzo solidne, porządnie złocone. Producent nie zamontował gniazd symetrycznych, zresztą nie wiadomo, gdzie by to miał zrobić, bo miejsca na tylnej ściance jest dość mało. A jeżeli już, to pewnie byłoby to gniazdo 4,4 mm Pentaconn, a nie duże XLR.
Producent bardzo poważnie potraktował kwestię zasilania. DAC bez problemu można zasilać prądem podczas połączenia na tylnym gnieździe USB-B z aktywnymi pinami zasilania (przedni port USB-C nie dostarcza zasilania). Natomiast po lewej stronie tylnej ścianki zamontowano aż dwa gniazda DC (dwa złącza baryłkowe 5,5 mm). Jedno ma bolec centralny 2,1 mm, a drugie 2,5 mm (nie należy używać obu złącz baryłkowych jednocześnie!). Co istotne, zakres napięcia jest równie elastyczny - wejście zewnętrzne akceptuje napięcie stałe w zakresie od 8 V do 16 V, a ponieważ przetwornik DAC pobiera zaledwie prąd o wartości 200 mA, z łatwością współpracuje z szeroką gamą różnych źródeł zasilania (może to też być bateria / akumulator). W pobliżu gniazd zasilania umieszczono też mały włącznik zasilania. Za mały, żeby wygodnie się nim posługiwać.
Do mnie polski dystrybutor, wraz z DAC-iem Henry Audio, dostarczył zewnętrzny stabilizowany zasilacz Audiophonics LPSU25 (zobacz TUTAJ). To oczywiście produkt chiński, ale wykonywany na zamówienie francuskiego dystrybutora Audiophonics. Wygląda bardzo solidnie. Działa niezawodnie.
DA 256 to efekt wieloletnich, dogłębnych badań nad elektrotechniką. Ma w zanadrzu kilka wyjątkowych rozwiązań, zaprojektowanych tak, aby umożliwić Ci wygodne odchylenie się i delektowanie muzyką.
Dwa wyzwania stanowią największe przeszkody dla każdego projektanta przetworników cyfrowo-analogowych: 1) taktowanie i 2) zasilanie.
Zegar jest w rzeczywistości sygnałem analogowym, i to absolutnie krytycznym. Informuje on układ DAC o tym, kiedy dokładnie ma przekonwertować sygnał cyfrowy na dźwięk. Jeśli ten czas jest opóźniony nawet o ułamek milisekundy, iluzja rzeczywistości pryska.
W DA 256 dwa precyzyjne oscylatory znajdują się tuż obok układu DAC w sekcji analogowej. Decydują one o sposobie działania układu i informują resztę systemu, kiedy ma przesłać do niego dane.
W przypadku sygnałów USB, przetwornik cyfrowo-analogowy (DA 256) pełni rolę przewodnika. Porównuje prędkość własnego precyzyjnego oscylatora z szybkością przychodzących danych. Jeśli komputer przesyła dane zbyt szybko, przetwornik cyfrowo-analogowy (DAC) nakazuje mu zwolnić. Jeśli jest zbyt wolny, przetwornik DAC nakazuje mu przyspieszenie. Te komunikaty są niewidoczne i przesyłane w tle, zapewniając idealne synchronizowanie danych audio, zanim dotrą one do układu DAC.
W przypadku złącza koncentrycznego (S/PDIF) i optycznego (TOSLINK) wyzwanie jest inne. Tradycyjnie przetwornik cyfrowo-analogowy (DAC) nie ma kontroli nad źródłem i musi zmagać się z „regeneracją” sygnału zegarowego ze strumienia, co przysparza projektantom DAC siwych włosów od czasu wynalezienia płyty CD.
DA 256 całkowicie omija ten problem. Wykorzystuje zaawansowane oprogramowanie do buforowania dźwięku i odtwarzania go za pomocą własnych, lokalnych, precyzyjnych oscylatorów. System monitoruje strumień i wykorzystuje złożoną analizę statystyczną, aby odtwarzać go z absolutnie najniższym możliwym poziomem szumów.
Wreszcie, jest moc. Przetwornik cyfrowo-analogowy audio musi działać z najwyższą precyzją w paśmie częstotliwości 8 rzędów wielkości, od najgłębszego basu (poniżej 20 Hz) po szybkie przełączanie zegarów cyfrowych (powyżej 2 GHz).
Każdy układ scalony w DA 256 jest wyposażony w własny lokalny zasilacz, zaprojektowany z myślą o obsłudze tych ekstremalnych wymagań. W rzeczywistości ta architektura zasilania została pierwotnie opracowana w ramach wojskowego projektu badawczego dla Norweskiego Instytutu Badań Obronnych (FFI). Potrzebowali oni specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego do rejestrowania niezwykle precyzyjnych, szybkich impulsów ze specjalnych czujników i właśnie to otrzymali.
(Kursywą oznaczyłem cytaty ze strony Henry Audio, skróty i modyfikacje własne; L.H.).







.jpg)
.jpg)


.png)

.png)


.png)
.png)