Słuchawki Sennheiser HD438

Wstęp Myślę, że firmy Sennheiser przedstawiać bliżej nie trzeba, ponieważ to bardzo znana i zacna manufaktura produkująca wiele typów słuchawek i mikrofonów od wielu lat, a dokładnie to od 1945 roku kiedy to Fritz Sennheiser wraz z siedmioma inżynierami i technikami założyli firmę. Słuchawki Sennheiser HD438 to przedstawiciel nowej serii 400, do której oprócz tu opisywanych należą także HD418, HD428 oraz HD448. Wszystkie one charakteryzują się nowym, dość ciekawym wzornictwem oraz kompaktowymi rozmiarami. Kupiłem recenzowane słuchawki zachęcony pochlebnymi ich opisami na forach audio. Budowa i ergonomia HD438 zaprojektowano bardzo nowocześnie – w stylu high-tech. Pierwsze co zaskakuje w tych słuchawkach (za przecież nieduże pieniądze, bo około 300-400zł) to ponadprzeciętne wykonanie i kapitalna staranność ergonomii oraz wykończenia szczegółów konstrukcyjnych. Słuchawki po wyjęciu ich z pudełka i wzięciu do ręki od razu stwarzają  wrażenie solidności – zastosowano tu wysokiej próby plastiki oraz niezłej jakości welur, którym pokryte są pady oraz wewnętrzna strona pałąka – rzecz znana mi wcześniej ze słuchawek o wiele droższych, a ważna szczególnie przy intensywnym/długim używaniu słuchawek – uszy i głowa mniej się męczą przy kontakcie z welurem niż z tzw. gąbką znaną z Sennheiser PX100 czy Koss PortaPro. Jakość weluru na padach jest nieco innego gatunku niż ten na HD650 – mniej gładki i nieco cieńszy, ale i tak trzyma wysoki poziom.  Tłumienie odgłosów z zewnątrz porównywalne z CAL!, czyli dość dobre. Same pady są dość duże –  wielkością odpowiadające tym znanym z Creative Aurvana Live!, choć nieco mniej głębokie. HD438 nie ściskają głowy jak Sennheisery HD650 czy nawet HD595 - ich stopień nacisku określiłbym jako ten  porównywalny ze słuchawkami Fostex T-7, czyli raczej optymalny, niemczący. Słuchawki wygodnie układają na głowie i na uszach, nie czuć zmęczenia nawet przy kilkugodzinnych odsłuchach, a uszy mieszczą się swobodnie w padach. Słuchawki są bardzo lekkie. Zastrzeżenia można mieć jedynie względem regulacji siły nacisku do uszu, która to mogła by być odrobinę lepiej dopracowana. Co ważne, w zestawie producent dołącza dwa rodzaje kabli: o długości 1,5 m oraz 3 m zakończone złoconym mini jackiem 3,5mm. Jedna z muszli słuchawek posiada z boku gniazdo na 2,5 mm mini jacka, w które to można wpiąć aktualnie potrzebny kabel. Rzadko się zdarza (lub nigdy?) aby w takiej kategorii cenowej przedmiotu w tak prosty sposób można było dokonywać „recablingu”, ale wymiana już na inny kabel niż ten dostarczany w zestawie przez Sennheisera może okazać się trudna ze względu na nietypowy kształt gniazda kabla  (trzeba to dodatkowo sprawdzić doświadczalnie). Sam kabel wydaje się być mocny, jest dość gruby oraz solidny - producent zapewnia, że przewodnik  jest zbudowany z miedzi beztlenowej. Co do oceny designu słuchawek, a szczególnie zewnętrznej strony muszli, to pozwolę sobie nie zająć stanowiska. Wrażenia z odsłuchu Pierwsze wrażenie to myśl: „skąd ja ten dźwięk znam?!”. Osoba, która zna sound innych słuchawek firmy Sennheiser szybko tu odkryje ich ingrediencje, domieszki. I  rzeczywiście, HD438, moim zdaniem, mają wiele cech słuchawek HD555, być może wzbogaconych dodatkowo lekko basem z HD595. Czasami ulegałem nawet wrażeniu, że i z HD650 coś tu „doprawiono”. Słuchawki malują spokojny, wieloskładnikowy i pogłębiony przekaz dźwiękowy o dostojnej, by nie rzec arystokratycznej, manierze nienachalności i pewnego dystansu. Nie ma tu tej szczerej i prostolinijnej bezpośredniości znanej na przykład z Creative Aurvana Live!, gdzie dźwięk dosadnie i totalnie napełnia przewody słuchowe ciężką i gęstą magmą. Nadaremno tu szukać również charakteru dźwięku znanego z Grado SR-60, czyli przesyconej średnicy zawierającej mnogość informacji. Grado poza średnicą bardziej ukierunkowuje się w regiony wyższych rejestrów, te dolne często pomijając dla dobra pozostałych składowych. Natomiast Sennheiser HD438 proponuje nam inną filozofię dźwięku, którą można by określić jako dostojną muzykalność, o pełnej i nasyconej strukturze, wyrafinowanej lecz nie przesadzonej kolorystyce niosącej informacje łatwe do uchwycenia w każdym paśmie i wyraźnie zlokalizowane w przestrzeni. HD438, co rzadkie w słuchawkach tańszych, wyjątkowo dobrze rozmieszcza źródła pozorne na scenie, czyniąc ją zarówno szeroką jak i głęboką – przymiot dany słuchawkom droższym np. HD595 i HD650, a tu okazuje się, że i kompaktowy twór może generować zbliżoną a pozytywną wartość. Substancja dźwiękowa jest precyzyjna i gładka, pewna i swobodna, czysta i klarowna – przyjemna dla ucha. Słuchawki Sennheiser’a znane są z mocnego, dobitnego oraz wielopłaszczyznowego basu, a HD438 i w tej kwestii są godnym reprezentantem rodziny, bo oferują bas precyzyjnie kontrolowany o żywym charakterze – pełnym i nasyconym, ale nie rażący wystrzałami i „kluchami”. Bardziej mięsisty niż cukrowaty/gąbczasty. Raczej fizjologiczny, spokojny i niezbyt szybki niż porażający sejsmicznymi odgłosami, szybkością światła czy błyskawicy. Nie wiem zresztą dlaczego wiele osób twierdzi, że bas musi być koniecznie bezpośredni, twardy i mocny – takie twierdzenie, moim zdaniem, nie ma wiele wspólnego z tzw. „audiofilskością” dźwięku, a raczej z jego karykaturą, ponieważ trudno stwierdzić, że takowy bas fizjologicznie występuje w przyrodzie, a nie jest to wyłącznie wytworem „maszyn audio” skonstruowanych przez człowieka takich jak subwoofery czy głośniki niskotonowe, które to często są nadużywane przez realizatorów podczas koncertów lub podkręcane w studio nagrań. Przepraszam za tę dygresję. Wracając do dźwięku - wydaje się, że opisywane słuchawki można określić jako uniwersalne dla każdego rodzaju nagrań, bo zarówno akustyczny jazz, rock oraz elektronika dobrze brzmią i zawsze te poszczególne gatunki muzyczne słucha się z nieskrępowaną przyjemnością. Barwa dźwięku jest mniej nasycona niż ta w HD595 lub HD650 lecz nie jest to wielka różnica jakościowa, a raczej różnica pewnych proporcji i kompromisu technologicznego. Przestrzeń, podobnie - tu w HD438 jest nieco węższa, a w HD650 jest bardziej ekspansywna i z większa gradacją planów. W porównaniu do Grado SR-60 dźwięk jest nieco mniej soczysty i sterylny, ale również i mniej ostry, bardziej naturalny. Detaliczność i szczegółowość poświęcona została raczej na rzecz eleganckiego kompromisu z muzkalnością i dla przyjemności odbioru (co nie jest wcale wadą, a jedynie, jak mi się wydaje, celowym zabiegiem inżynierów firmy Sennheiser dla uzyskania naturalnego, spójnego oraz dokładnego przekazu, bez preferowania na siłę niuansów zawartych w nagraniach, a raczej wyeksplikowania ich prawdziwej natury). Utworów symfonicznych i gęstej klasyki lepiej jednak posłuchać na co najmniej Grado SR-60. Główne obserwacje przeprowadziłem na iPodzie, zaś słuchawki podłączone do wzmacniacza słuchawkowego Musical Fidelity X-Can v3 oraz odtwarzacza płyt CD Rotel RCD-06 jako źródła pokazały jeszcze więcej zalet. Przekaz stał się jeszcze pełniejszy, bardziej nasycony i rozbudowany  oraz bardziej emocjonalny. Dla uczciwości opisu muszę jeszcze napisać, że jestem osobą, która bardzo lubi filozofię dźwięku oferowaną przez specjalistów z firmy Sennheiser, a słuchawki HD650 uważam za jedne z najlepszych na świecie. Ponadto często słucham na HD555, HD595 oraz PX100 i zawsze robię to z przyjemnością. Z porównań wyłączone zostały słuchawki studyjne Sennheiser, które proponują dźwięk nieco odmienny od "głównego nurtu" firmy. Wnioski Słuchawki o przyjemnym charakterze oferowanego dźwięku, homogeniczne z ciepłym wypełnieniem oraz dość mocno zarysowaną linią basu. Nowoczesny design, solidna i trwała konstrukcja kreująca dojrzały i rozbudowany dźwięk znany z wyższych modeli Sennheisera (HD555 lub HD595) - podana w atrakcyjnej kompaktowej formie. Dźwięk dobrze przekazujący emocje zawarte w nagraniach, plastycznie przestrzenny zarówno wszerz jak i w głąb (scena wyraźnie zaznaczona), co jest cechą zazwyczaj o wiele droższych  wyrobów „przemysłu słuchawkowego”. Fenomenalny stosunek jakość/cena. Wyborne słuchawki do urządzeń przenośnych typu iPod. Dane techniczne: Impedancja: 32 Ohm Pasmo przenoszenia: 17 - 22500 Hz Połączenie: jack 3,5 mm Dynamika SPL: 112 dB (1 kHz / 1Vrms) Przetworniki: dynamiczne, zamknięte Konstrukcja: nauszna Zniekształcenia harmoniczne THD: < 0,1% (1kHz / 100 dB) Kabel: 1.4 m oraz 3 m wymienny, z miedzi beztlenowej OFC, mocowany z jednej strony Waga: 394 g Strona producenta: TU System testowy: CD: Rotel RCD-06 + Musical Fidelity X-DAC Wzmacniacz słuchawkowy: Musical Fidelity X-Can V3 Odtwarzacze przenośne: iPod nano 3 generacji, iPod nano 4 generacji Zestaw mini: Yamaha MCR-040 Porównywane słuchawki: Sennheiser HD555, HD595, HD650 oraz PX100, Grado SR-60, Creative Aurvana Live!, Tonsil SD-426.

Yaqin MC-100B, wzmacniacz lampowy

 

Wstęp

Chińskie lampowe urządzenia audio powoli stają się coraz to bardziej popularne na świecie wśród audiofilów, a ich wybór na rynku jest już tak duży i zróżnicowany, że osobie niezapoznanej z techniką lampową trudno dokonać optymalnego wyboru, który by we właściwy sposób zadowolił preferencje dźwiękowe słuchacza. Chińskie wzmacniacze lampowe często są opisywane na łamach specjalistycznych stron prasy audio, ale recenzje te zwykle oscylują one wokoło kilku marek takich jak Xindak, Vincent, Shanling, Manta, etc, a te mniej popularne jak: Bewitch, Music Angel czy właśnie Yaqin posiadają nieliczne opisy – i to przede wszystkim znajdujące się w Internecie.

Yaqin jest firmą powstałą ponad 10. lat temu i zajmuje się produkcją urządzeń audio - głównie tych opartych na lampach elektronowych. Posiada w swojej ofercie około 20 sprzętów i ciągle ją poszerza. Do wyboru mamy typowe wzmacniacze lampowe, hybrydowe, odtwarzacze płyt CD, przedwzmacniacz gramofonowy, listwy rozgałęziające i inne.  Do niedawna byłem posiadaczem wzmacniacza  na lampach EL34 - Yaqin MS-34D, z którego byłem wielce zadowolony – moim zdaniem, dźwięk produkowany przez MS-34D może zawstydzić nie jedną konstrukcję opartą na tranzystorze nawet z o wiele wyższego pułapu cenowego! Dokładny opis Yaqin MS-34D dostępny jest TU.

Postanowiłem kontynuować swoją przygodę z „lampami” – stąd zainteresowanie modelem Yaqin MC-100B, który na podstawie opisów dostępnych w "sieci" wydał się ciekawą pozycją, wartą bliższej znajomości. Znając już dźwięk lampy elektronowej EL34 postanowiłem zapoznać się z „kultową” KT88. Tym razem, zamiast kupować nowy model wzmacniacza (i następnie ewentualnie sprzedawać go) po prostu wypożyczyłem go. Uprzejmości tej dostąpiłem od polskiego dystrybutora – firmy Yaqin Polska (d. LiveAudio) z Gorzowa Wielkopolskiego. Po kilkunastu dniach od daty wysłania pierwszego maila do LiveAudio.pl Yaqin MC-100B stał już u mnie w domu.

Budowa

Wzmacniacz prezentuje się bardzo elegancko – w pełni spełnia kryteria klasycznego piękna definiowanego przez urządzenia konstruowane na lampach elektronowych. Wzornictwo integry podobne jest nieco do charakterystyki prezentacji wyrobów holenderskiej manufaktury Prima Luna – efektowne, lecz estetyczne.

Poszczególne elementy są porządnie dopasowane, poskręcane oraz wykończone. Pomimo, że MC-100B kosztuje około 2 500 PLN to jego nieomal luksusowy  wygląd sygnalizuje o wiele wyższą cenę. W komplecie dostarczana jest klatka ochronna na lampy, ale w moim mniemaniu bez niej sprzęt wygląda o wiele bardziej dostojnie i rasowo. Dostępnych jest kilka wersji kolorystycznych wzmacniacza – dla mnie najbardziej elegancka zdaje się być ta srebrno - złoto - ciemnozielona.

Obudowa Yaqin’a zbudowana jest z grubej blachy pokrytej błyszczącym galwanizatem o złotym kolorze. Na froncie znajduje się płyta ze szczotkowanego aluminium wycięta na kształt ramki, pod którą widoczna jest złota blacha. Po lewej stronie frontu zainstalowano metalową gałkę selektora źródeł, a po prawej identyczną - służącą jako potencjometr wzmocnienia. Centralne miejsce płyty czołowej zajmuje para wejść RCA oraz mała aluminiowa płytka z hebelkowym przełącznikiem służącym do wyboru trybu pracy urządzenia. W pozycji przełącznika oznaczonej jako „0,25 V” Yaqin MC-100B pracuje jako wzmacniacz zintegrowany – aktywne są wówczas gniazda RCA umieszczone z tyłu oraz funkcjonuje selektor źródeł oraz potencjometr wzmocnienia. Natomiast przełączenie na tryb „0,6 V” odcina funkcję przedwzmacniacza i opisywany MC-100B staje się lampową końcówką mocy pracującą w klasie A. Aktywna jest wyłącznie para wejść RCA na froncie i do nich to należy podłączyć kabel IC wyprowadzony z osobnego przedwzmacniacza.

Na górnej pokrywie umieszczono 10. lamp elektronowych – te największe cztery KT88 oraz dwie najmniejsze zainstalowano na dodatkowej płytce ze szczotkowanego aluminium, a te średniej wielkości „wyrastają” wprost ze złotej blachy obudowy. Z tyłu zamontowano identyczną płytkę ze szczotkowanego aluminium jak z przodu. W jej wnętrzu centralnie przykręcono 6 odczepów do podłączenia kolumn: jedną parę "0", parę "4 Ohm" oraz parę "8 Ohm" - gniazda są wysokiej jakości. Po prawej stronie znajdują się 4 pary pozłacanych gniazd RCA, a po lewej gniazdo sieciowe IEC.

Wzmacniacz pracować może w trybie triodowym lub ultralinearnym, a odpowiedni przełącznik funkcyjny znajduje się na środku wierzchniej płyty ukryty głęboko pomiędzy lampami - stąd jego dostępność jest dość problematyczna. Na szczęście, trybu pracy urządzenia dokonuje się dość rzadko i można to wykonać kiedy lampy są zimne. Tylną część pokrywy okupują cztery potężne transformatory zamknięte w metalowych obudowach lakierowanych ciemnozieloną, błyszczącą farbą. Jej głęboki kolor fantastycznie kontrastuje ze złotym pozostałej części obudowy wzmacniacza.

Wrażenia z odsłuchów

Każdy,  kto słuchała dźwięku urządzenia zbudowanego na lampach elektronowych, wie, że urządzenie takie ma odmienny charakter brzmienia od tego produkowanego przez „tranzystor”. Specyfiką soniczną „lampy” jest zazwyczaj przede wszystkim głębokie nasycenie muzyką - słodką i ocieploną o nieco przytartych krawędziach nut; zaokrąglonych. Podczas słuchania na Yaqin MS-34D brakowało mi nieco szczegółów nagrań, choć muszę przyznać uczciwie, że jest to bez wątpliwości udana konstrukcja. Słuchając kiedyś wzmacniacza opartego na lampach KT88 ulegałem wrażeniu, że ten typ lampy ma zdolność kreowania precyzyjnego dźwięku  z dużą ilością szczegółów i mikro-wybrzmień – dlatego też postanowiłem sam wypróbować Yaqin'a MC-100B na moim domowym systemie.

Odsłuch na potrzeby niniejszego opisu dokonałem po kilkudniowym rozruchu wstępnym wzmacniacza (czyli "wygrzaniu"), na firmowych lampach – Shuguang w ultralinearnym trybie pracy.

Pierwsze co dociera do uszu słuchacza po włączeniu zasilania to fantastycznie ciepły i jasny dźwięk o dość dużej szczegółowości – niezwykle przestrzenny, zarówno w szerz jak i w głąb sceny, przy czym wyraźnie uprzywilejowana jest płaszczyzna pozioma przekazu – stereofonia przez to odczuwana jest jako wyjątkowo koherentna i angażująca w spektakl – wiarygodna. Jest tu nieomal realne poczucie przebywania na sali koncertowej, choć nie są to jej pierwsze rzędy a raczej tylne, to musimy być przygotowani na brzmienie angażujące/zawłaszczające zmysł słuchu totalnie i definitywnie. Co istotne, tony są spójne i silne, dobrze oddające każdy rodzaj muzyki, a wzmacniacz czyni to w sposób naturalny, bez niepotrzebnego i męczącego efekciarstwa.

Basy nieco mniej twarde i mocne niż w lampie EL34, ale za to bardziej gładkie i wielowarstwowe, zniuansowane - mam wrażenie, że prawdziwsze, bo okazale rozciągnięte od góry do dołu skali częstotliwości - kiedy potrzeba potrafią uderzyć ze sporą dawką ekscytującej energii, ale nigdy nie dominują, nie przykrywają pozostałych podzakresów. Timing jest jest mocną stroną opisywanego urządzenia – Yaqin wyraziście oddaje krawędzie dźwięków, a jednocześnie brzmienie nigdy nie jest przesadnie czy sztucznie wyostrzone. Balans dźwięku można zdefiniować mianem ciemniejszego, lecz nie ciemnego - o eleganckiej manierze, nie nachalności, lecz zawsze wciągające. Góra wyraźna i powabna - o wyraźnie i fizycznie słyszanych uderzeniach drewnianą lub filcową pałką czynele perkusji przez Manu Katche na płycie Kyle Eastwood’a „Metropolitain” (Candid), zaś wysokie tony fortepianu Erica Legnini (na tej samej płycie) ładnie narysowane dźwiękowo w przestrzeni – odpowiednio gęste i plastyczne, urzekające dźwięcznymi oraz klarownymi tonami.

Wzmacniacz nie tylko ładnie się prezentuje, ale również i ładnie gra. Dolna średnica charakteryzuje się trochę przesadnym ociepleniem i zgrubieniem tonów, lecz jej górny podzakres i dolny wysokotonowy wydają się nie mieć wad. Śpiew wokalistki z Azerbejdżanu - Azizy Mustafa Zadeh na płycie „Dance of Fire” (Sony) został subtelnie wygładzony i lekko wypchnięty na front (co doskonale zwiększa iluzję obecności wokalistki w pokoju odsłuchowym), a brzmienie poszczególnych instrumentów nabrało jedwabnej delikatności. Owa gładkość objawiała się w niemal całym paśmie, muzyka nabrała zwinności i życia, bez oznak fałszu. Średnica to królestwo MC-100B – jest ona bardzo gęsta i intensywna - nasycona licznymi nutami, które nie nachodzą na siebie wzajemnie, lecz koegzystują w pełnej symbiozie tworząc spoistą i uporządkowaną, laminarną transmisję.

Poszczególne struny gitary Ala Di Meola słyszane są blisko i wyraźnie – świetnie zogniskowane na scenie oraz ulegające łatwej dyspersji na poszczególne składowe. Perkusja Omara Hakima jest mocna i twarda, czynele, talerze wybrzmiewające z wystarczającą agresywnością, bez niepotrzebnej przesadności w ataku, ale jednocześnie naturalnie ostre i dynamiczne. Kontrabas – mięsisty i z wypełnieniem, choć nie tak twardy jak na lampie EL34 to wystarczająco atletyczny i autentyczny w swoim charakterze.

Oczywiście, należy zwrócić uwagę, że całość opisywanego przekazu jest typowo lampowa o lekkim zaokrągleniu, zmiękczeniu, gładkości. Yaqin nie wyszukuje na siłę detali nagrań i nie pcha ich na przód sceny jak to czynią czasami tranzystory, nie poraża detalicznością, nie szokuje precyzyjnością dźwięku, ale za to uwodzi i czaruje muzykalnością, a czyni to z wyjątkową klasą z dużym kontrastem dynamicznym i z pięknym, atrakcyjnym klimatem barwy wszystkich instrumentów i głosów odtwarzanych z płyt. Zawsze stoi po stronie konsonansu, a nie dysonansu.

Co istotne, warto dostarczyć do wzmacniacza sygnał ze wysokogatunkowego źródła - bo ten im lepszej klasy (np. odtwarzacz płyt CD) tym dźwięk wytwarzany przez Yaqin'a jest precyzyjniejszy, nasycony większą ilością szczegółów i z lepszą stereofonią. Analogicznie z kolumnami - im wyższej klasy są dodane głośniki tym brzmienie jest bardziej wytworne, głębsze i wyraziste.

Przy słuchaniu z większym podkręceniem potencjometru głośności wzmacniacz nie traci kontroli nad głośnikami – przekaz zawsze jest wyrazisty i jednorodny, nie ma zauważalnych oznak przesterów, zmęczenia materiału czy osłabienia spójności basu. Nic nie buczy nawet przy jeszcze wyższych poziomach wzmocnienia - zwolennicy głośnego słuchania powinni być zadowoleni, ich sąsiedzi, być może, trochę mniej.

Wady i niedogodności

1.      Brak zdalnego sterowania, czyli tzw. pilota.

2.      Zbyt natarczywie świecąca niebieska dioda na panelu przednim.

3.      Brak wyjścia słuchawkowego.

Brzmienie na lampach SED "Winged C" SVKT88

Lampa SED SVKT88 jest tetrodą strumieniową produkcji rosyjskiej - przypomina Genalex KT88 Gold Lion. SED posiada fabrykę w Sankt Petersburgu, która produkuje lampy elektronowe od wielu, wielu lat. SED pierwszy produkował słynne lampy Svetlana zanim, na skutek różnych zawirowań majątkowych, ich produkcja nie została przeniesiona do innej rosyjskiej manufaktury, a własność marki do firmy z USA - New Sensor Corp. Obecnie te pierwotne i "autentyczne" lampy Svetlana noszą nazwę SED "Winged C" i także mają amerykańskiego właściciela.

Muszę zaznaczyć, że zmiana dźwięku spowodowana wymianą jednego kompletu lamp KT 88 na drugi jest mocno subtelna i przez to trudno opisywalna. Najbardziej odczuwalną zmianą była ta dotycząca struktury basu, który stał się jeszcze bardziej wyraźnie zaznaczony oraz jędrny, a jednocześnie smukły i  mile "okrągło - głęboki" - ma się prawdziwe wrażenie znakomitej jego jakości. Poza tym przekaz zrobił się nieco bardziej jasny i otwarty, pojawiło się jakby więcej szczegółów - lepiej zarysowanych na scenie. Jednocześnie, uczciwie zaznaczam, że chińskie lampy Shuguang KT88 wyznaczają wysoki pułap jakości oddawanego dźwięku - one są po prostu bardzo dobrze technicznie skonstruowane oraz następnie przyzwoicie wytworzone.

Yaqin MC-100B z trzema parami kolumn

Do wzmacniacza podłączałem po kolei 3. różne pary kolumn: Vienna Acoustics Mozart Grand, Usher S-520 oraz Koda K-2000B.

VA zagrały wspaniale przestrzennym oraz nieomal koncertowym dźwiękiem o miłej i pełnej aparycji. S-520 pomimo, że 5 x tańsze od VA zaprezentowały przekonujący dźwięk – rozbudowany i soczysty, Koda K-2000B (10 x  tańsze od VA) zaskoczyły naturalnością i muzykalną rzetelnością odwzorowania nagrań. Należy podkreślić, że proporcje cenowe porównywanych głośników w żadnym stopniu nie obrazują stopnia proporcji jakościowych. Różnice cenowe raczej wskazują na wartość marki, solidność budowy i elementy wykonania kolumny, a dopiero na samym końcu na poziom jakościowy generowanego dźwięku. A ten subiektywnie jest prawdziwie zadowalający z każdej pary kolumn, przy czym w VA mamy najbardziej dojrzały i emocjonalny przekaz charakteryzujący się rozbudowanymi basami oraz istotnie słyszalnymi detalami nagrań, mikro-wybrzmieniami oraz niuansami dźwiękowymi, a także głębszą i szerszą stereofonię.

Yaqin MC-100B jako końcówka mocy

Za przedwzmacniacz posłużył Rotel RC-03 oraz zamiennie - Matrix mini-i. Yaqin zaś został ustawiony w trybie końcówki mocy - w tym celu zmieniono pozycję przełącznika hebelkowego (umieszczonego na froncie urządzenia) z 0,25 V na 0,6 V. Oba sprzęty połączono miedzianym kablem Belkin Pure AV o długości 1,4 m.

Zauważalna poprawa dotyczy przede wszystkim zjawisk przestrzennych. Scena odsłuchowa się pogłębia oraz poszerza, dźwięk całkowicie „odrywa się” od głośników (szczególnie od Vienna Acoustics Mozart Grand, następnie od Usher S-520), które zupełnie „znikają” w pomieszczeniu – mamy namacalne odczucie pokaźnego obszaru - plastycznego oraz holograficznego zapełnionego gęstymi i prawdziwymi instrumentami oraz głosami. Zjawisko stereofonii staje się prawdziwsze oraz bardziej rozciągnięte w linii kolumn. Poza tym odczuwalna jest zmiana w zakresie detaliczności i szczegółowości nagrań, które stają się bardziej wyraziste i przejrzyste. Instrumenty mają więcej "powietrza" wokół siebie, czyli, innymi słowy, są sugestywniej umiejscowione w przestrzeni oraz są bardziej „widoczne”, dobitne.

Oprócz powyższych pozytywnych zmian w dźwięku należy jeszcze dodać inną zaletę zastosowania przedwzmacniacza – a mianowicie zdalne sterowanie, które w podstawowym modelu Yaqin'a bardzo by się przydało dla poprawy komfortu użytkowania.

Kilka słów porównania Yaqin MS-34D vs. Yaqin MC-100B

Yaqin MS-34D:

- posiada twardy, mocny i wyjątkowo sprężysty bas, który można przyrównać do tego jaki występuje na rzeczywistych koncertach – obfity i pulchny, ale nie rozlewający się w nadmiarze. Bas jest tu mniej urozmaicony niż w MC-100B.

- do uszu słuchacza dociera mniej szczegółów nagrań niż przy odsłuchach MC-100B.

- niekiedy przeszkadzającą cechą w MS-34D są nieco sybilizujące wokale – ta cecha w zasadzie w modelu 100B nie występuje.

- lampy EL34 oddają przede wszystkim emocje zawarte w muzyce, jej ogólny radosny charakter, czasami zapominając przy tym o rozdzielczości i precyzji, co nie koniecznie jest wadą, a jedynie specyficznym ich charakterem.

Yaqin MC-100B:

- dysponuje wielce zdyscyplinowanym basem o prawidłowej kontroli, bez przesadnej sztywności czy twardości, ale także i mocny z wieloma słyszalnymi podzakresami oraz niuansami co jest niewątpliwą i dużą zaletą.

- słyszalna jest większa liczba szczegółów, detali nagrań, których MS-34D nie wydobywał aż tak dokładnie, były one głębiej schowane i tylko od czasu do czasu sygnalizowały swoją obecność.

- wzmacniacz buduje nieco szerszą i głębszą przestrzeń od 34D, choć ta różnica nie jest aż tak duża.

- uogólniając, można napisać, że MC-100B produkuje bardziej szlachetny i dojrzały dźwięk -  wysublimowany, wyrafinowany, nasycony i gęsty. Tu możemy dopatrzeć się wielu elementów formatu dźwięku przynależącego do segmentu klasy średniej wyższej audio.

Errata albo uzupełnienie opisu po kilku miesiącach eksploatacji wzmacniacza

Przede wszystkim, opisywany Yaqin zmienił status z "wypożyczony z", na "kupiony" w LiveAudio.pl.

Lampy KT88 - w oryginale chińskie Shuguang KT88-98 wymieniłem kolejno na SED, Svetlana oraz Tung-Sol 6550. A następie na Shuguang KT88 Treasure Series, czyli tzw. czarne. Niestety, jeszcze nie dane mi było posłuchać EH oraz wychwalanych Golden Lionów. Wybrałem ostatecznie Shunguang KT88 Treasure Series, które ponoć porównywalne są (lub nawet lepsze) z Golden Lionami. Czarne KT88 zapewniają kapitalną wielowymiarową średnicę oraz niesamowicie korzystnie fakturowany bas. A do tego bardzo miłe dla uszu harmoniczne.

Lampy 6NS7 - wiele ich było, uwzględniając w tym różne wypożyczane od kolegów NOS'y, Svetlana i SED. Pozostałem przy radzieckich militarnych 6H8C, które odpowiadają muzycznie, co najmniej lampom Sovetk, a są od nich zazwyczaj trwalsze i zawsze tańsze. Problemem jest tu jedynie wiarygodne źródło zakupu, ale na eBay nie brak na szczęście takowych.

I na koniec, bańki 12AX7. Tu było dość mało eksperymentów, bo po wymianie stockowych Shuguang na parowane Tung-Sole nie miałem już ochoty, ani potrzeby na dalsze doświadczenia. Tung-Sol zapewnia wszystko to, co powinna dawać lampa 12AX7 - odpowiednią dynamikę, rozdzielczość, głęboko nasycony i uporządkowany bas.

W powyższej lampowej konfiguracji, chiński Yaqin MC-100B gra obiektywnie lepiej niż mój wzmacniacz Accuphase E-213, bo bardzo soczyście, z rozbudowaną holograficzną średnicą, bardzo dobrą rozdzielczością oraz ze wspaniałą stereofonią i przestrzenią. Referencyjną.

Niestety, "zabawa" z lampami jest dość kosztowna, bo cena zakupu nowych lamp może przewyższyć koszt samego wzmacniacza, ale zapewniam, że przynosi ona bardzo wymierną i namacalną poprawę dźwięku. Warta zainwestowanych pieniędzy oraz czasu poświęconego na poszukiwanie optymalnego brzmienia odpowiadającego naszym preferencjom i gustowi.

Planuję w dalszej perspektywie, ewentualnie kupić lampy KT88 Psvane oraz wypróbować Shunguang CV181Z, czyli chińskie odpowiedniki lamp 6SN7.

Konkluzja
1. Budowa oraz konstrukcja bardzo solidna i estetyczna - sprzęt nie wygląda nawet na „chińczyka”, co może być uznane przez wiele osób za zaletę. Być może jeszcze kilka lat temu urządzenia produkowane w Chinach ustępowały jakością i wzornictwem tym zachodnim, ale aktualnie zdecydowanie im pod tym względem, co najmniej, dorównują. Odrzucając, niepotrzebne czasami, uprzedzenia względem urządzeń "made in China" należy sumiennie przyznać, że pod względem zaawansowania techniczno-montażowego sprzęty audio z Państwa Środka reprezentują bardzo wysoki poziom, a dodając do tego ich relatywnie niską cenę - są wręcz bezkonkurencyjne w porównaniu do tzw. zachodnich w podobnym pułapie cenowym.

2. Yaqin MC-100B to konstrukcja oferująca rasowy lampowy ciepły dźwięk – koherentny w całym paśmie, mocny i dojrzały, charakteryzujący się rzetelną szlachetnością typową dla lamp KT88. Przekaz czasami mniej precyzyjny niż taki podawany z tranzystora, bo brzmienie raczej skupia się na wyrażeniu nastroju muzyki i jej efektywności, bardziej wzmacnia emocje zapisane na nagraniach niż je analizuje czy uszczegóławia, co nie oznacza, że przekaz nie jest wiarygodny. Przy uwzględnieniu faktu, że wzmacniacz kosztuje ok. 2 500 PLN można uznać, że jest to rewelacyjne urządzenie w tym pułapie cenowym a nawet i o wiele wyższym.

3. W porównaniu do Yaqin MS-34D oferujący bardziej nasyconą emisję, bardziej wysublimowaną i zniuansowaną, o większej ilości szczegółów nagrań i z trochę lepszą pozorną lokalizacją instrumentów na scenie. Zaproponował mniej twardy i mocny bas niż ten z lampy EL34, ale za to bardziej fakturowany i wielopłaszczyznowy, pełniejszy i dość jędrny. Prawdziwy.

4. Najlepiej zagrał podłączony do kolumn Vienna Acoustics Mozart Grand – harmonijnym, nieomal koncertowym dźwiękiem o wielu cechach definicji "high-fidelity". Z głośnikami Usher S-520 bardzo dynamicznie i z dość mocnym substancjalnym, aczkolwiek monitorowym basem. Z Koda K-2000B naturalnie, lekko i spójnie, kolorowo, ale i zdecydowanie przyjemnie, nie męcząco.

5. Wzmacniacz jest bardzo wrażliwy na jakość dostarczanego sygnału ze źródła - im lepszy tym ostatecznie korzystniej dla dźwięku.

6. W trybie pracy jako końcówka mocy zagrał przekonująco i dostojnie. Przy czym najlepiej sprawdził się w zestawieniu z Rotel RC-03 jako przedwzmacniacz. Z Matrix mini-i - na zaskakująco dobrym poziomie, przy uwzględnieniu faktu, że mamy do czynienia z konstrukcją kosztującą poniżej 1 000 PLN.

Dane techniczne
· Moc: tryb - ultra-linear 2 x 65 W RMS, triode 2 x 45 W RMS
· Częstotliwość: 20 Hz~100 kHz
· Lampy: KT88 x 4 / 6SN7 x 4 / 12AX7 x 2
· Impedancja: 4 Ohm lub 8 Ohm
· Poziom sygnału: >300 mV
· Masa: 29 kg

· Link do strony producenta: http://www.yaqin.cn/en/about.asp

Płyty użyte podczas odsłuchów
· Aziza Mustafa Zadeh - "Dance of Fire" (Sony)
· Kyle Eastwood - "Metropolitain" (Candid)
· Robert Plant - "Band of Joy" (Decca/Universal)
· Caraibian Jazz Project - "New Horizons" (Concord Records)
· Miss Kittin & The Hacker - "First Album" (Nobody's Bizzness)
· Bryan Ferry - "Boys and Girls" (Virgin Records HDCD)

System testowy i porównawczy
Odtwarzacz CD:  Musical Fidelity A1 CD-PRO oraz Rotel RCD-06 plus DAC Matrix mini-i
Wzmacniacze: Accuphase E-213, Yaqin MS-34D oraz 2 x Rotel RB-03 (końcówki mocy)
Przedwzmacniacze: Rotel RC-03, Matrix mini-i (przedwzmacniacz i DAC)
Kolumny głośnikowe: Vienna Acoustics Mozart Grand, Usher S-520 oraz Koda K-2000B Interkonekty: Acrolink 6N-A2200II, Profigold, Belkin Pure AV
Kable głośnikowe: Siltech Amsterdam, Belkin Pure AV oraz IMG Stage Line.

Wzmacniacz słuchawkowy Matrix M-Stage

Chiński klon wzmacniacza LehmannAudio Black Cube Linear (tekst z 2009 roku pierwotnie opublikowany na Stereo Underground)

Wstęp

Podczas poszukiwań optymalnego wzmacniacza do słuchawek Sennheiser HD650 moją uwagę przykuł wzmacniacz Lehmannaudio Black Cube Linear, który to, na podstawie wielu ocen jest rekomendowany przez recenzentów do tego typu słuchawek. Uznałem, że wzmacniacz o liniowej charakterystyce, pracujący w klasie A, będzie odpowiednim towarzyszem do słuchawek HD650, w których to najbardziej lubię słuchać wszelkie gatunki muzyki i najbardziej przekonują mnie swoją charakterystyką dźwięku. W trakcie zapoznawania się z wieloma opisami wzmacniaczy firmy Lehmannaudio, okazało się, że model Black Cube Linear  posiada liczne swoje "generyki" - jest, zdaje się, najczęściej klonowanym słuchawkowcem co najprawdopodobniej doskonale świadczy o jego budowie jak i brzmieniu. Po namyśle, zdecydowałem kupić chińską kopię o nazwie Matrix M-Stage, ponieważ mam już od niedawna inne urządzenie tej firmy – Matrix mini-i, a te swoją konstrukcją, wykonaniem i przede wszystkim dźwiękiem wprawiło mnie w wielkie pozytywne osłupienie.

Matrix M-Stage kupiłem via Internet bezpośrednio u przedstawiciela producenta w Hong Kongu – koszt przedmiotu razem z przesyłką wyniósł około 800 zł, czyli około 3 - 4 razy mniej niż by wyniósł zakup niemieckiego oryginału.

Budowa

Pozwolę sobie nie skupiać się tu za bardzo nad elementami budowy wzmacniacza ponieważ są one łatwe do odnalezienia w sieci i są bardzo dokładne. Urządzenie prezentuje się bardzo schludnie i solidnie – nie jest to już niczym zaskakującym w chińskich produkcjach, ich poziom i jakość powoli dogania standardy zachodnie, a nawet, czasami je przewyższa. Warto wspomnieć, że producent oferuje dwie wersje kolorystyczne: ze srebrnym panelem frontowym wykonanym ze szczotkowanego aluminium oraz z czarnym. Do wzmacniacza można podłączyć dwa niezależne źródła np. odtwarzacz płyt kompaktowych oraz DAC – funkcja ta zasługuje na duże uznanie i nie jest zbyt częstą praktyką wśród innych producentów - a szkoda ponieważ tu za pomocą małego przełącznika hebelkowego umieszczonego na przodzie można łatwo i wygodnie wybierać rodzaj źródła, który chcemy aktualnie słuchać. Gałka regulująca wzmocnienie nie jest zbyt imponujących rozmiarów, potencjometr jest jednak produkcji firmy Alps. Gałka jest wykonana z tłoczonego metalu obraca się z lekkim, dostojnym oporem. Przy okazji warto także wspomnieć o tym, że w odróżnieniu od oryginału, gdzie znajdują się dwa gniazda słuchawkowe (na duży jack), tu mamy tylko jedno. Lampka sieciowa świeci niebieskim światłem, na szczęście niezbyt intensywnym. 

Wnętrze zawiera wysokiej jakości komponenty, które w łatwy sposób można dodatkowo modować. Myślę, że warto nadmienić, że podczas pracy sprzętu jego metalowa obudowa nagrzewa się dość intensywnie (jest raczej mocno ciepła, niż gorąca), co jest oczywistym indykatorem pracy amplifikacji w klasie A.

Wrażenia z odsłuchu
Moim zdaniem, idealne urządzenie grające to takie, z którego słuchacz odbiera wszelkie dźwięki w sposób naturalny, bez wysiłku słyszy to co pragnie usłyszeć, nie musi analizować jego brzmienia lub niepotrzebnie zagłębiać się w strukturę nagrań oraz nie śledzi mimowolnie pulsu basów zamiast skupiać się np. na partiach wokalnych. W Matrix M-Stage jego twórcom zdaje się, że udało przybliżyć się do powyższego wzorca- wzmacniacz zaskakuje homogenicznością dźwięku, jego średnica, bas i góra są ze sobą spójnie powiązane, ale nie brakuje im precyzji przy operowaniu mikro-szczegółami. Średnica ma pod dostatkiem nasycenia i otwartości – jest więcej niż poprawna, rewelacyjnie oddaje barwę poszczególnych instrumentów oraz głosy ludzkie. 

Na płycie Clarie Martin „Perfect Alibi” – (Linn) głos wokalistki jest doskonale przyporządkowany na scenie, wybornie zogniskowany oraz przepięknie pełny o dużym i jasnym temperamencie. Zespół towarzyszący jest więcej niż prawidłowo zlokalizowany w przestrzeni odsłuchowej i również odpowiednio wyrażany barwami, dynamiką oraz właściwą „muskulaturą” dla poszczególnych instrumentów. Matrix M-Stage ma wybitną cechę reprodukcji nagrań w sposób żywy i zwinny, bardzo dynamiczny oraz spektakularny - lecz nigdy nie ma tendencji bycia nadmiernie surowym czy zbyt agresywnym. 

Kolejnym pozytywnym aspektem opisywanego wzmacniacza jest jego sposób budowania sceny, która to jest prawdziwie wielopłaszczyznowa, wielowarstwowa o doskonałej i głębokiej panoramie stereofonicznej. Drugie plany są czytelne i wyraźnie obecne, lecz nigdy nie dominujące, nie przykrywające frontów. Szerokość i głębia muzycznego przekazu naprawdę imponuje, na scenie instrumenty „oddychają”, są świetnie zlokalizowane oraz poumieszczane, co niewątpliwie wyróżnia opisywany sprzęt na tle urządzeń w pułapie do 1000 zł lub nawet o wiele wyższym.

W porównaniu do Musical Fidelity X-Can v.3 Matrix M-Stage demonstruje nieco inną sygnaturę dźwięku. X-Can v.3 jest wzmacniaczem opartym na amplifikacji lampowej, a ta jak wiadomo, ma swą indywidualną specyfikę– dotyczy to szczególnie basów, które „w lampie” są nieco głębsze, czasami bardziej nasycone, ale także niekiedy wolniejsze, bardziej zaokrąglone i mniej dokładne. Często ulegałem wrażeniu, że Matrix lepiej sobie radzi z wydobywaniem szczegółów nagrań i z następnie z umieszczeniem ich w obszarze odsłuchowym, poza tym zwykle były one bardziej namacalne, zogniskowane. Nie chcę wcale przez to powiedzieć, że Musical Fidelity jest gorszym wzmacniaczem, nie – on ma po prostu innego typu specyfikę i umiejętność odtwarzania muzyki.

Wyjście słuchawkowe Matrix mini-i także ma bardzo poprawną charakterystykę dźwięku i jedynie co je odróżnia od „dużego” Matrix’a to mniej spektakularny dźwięk z trochę mniejszą ilością słyszalnych szczegółów, lecz nadal grający swobodnie i z dużym polotem.

Płyta zespołu The Derek Truck Band „Already Free”– (Victor Records) słuchana na Matrix M-Stage oraz słuchawkach Sennheiser HD650 zapewnia dużą dosłowność muzyczną, wielką selektywność instrumentów (ich umiejscowienie oraz separację), bardzo dobitny i szybki bas, słychać niezwykle wyraźne uderzenia pałeczek o bębny i czynele perkusji– dźwięk jest niezwykle imponujący i mocny, ze skłonnością do rozciągania się na boki– nie jest jednak zbyt agresywny, czy nachalny, raczej można użyć definicji: „efektowne i otwarte brzmienie podawane z werwą i dynamiką, lecz bez śladów kompresji, przesterowań, niepotrzebnie rażącej ostrości – z pełną kulturą, nic na siłę”. 

Wzmacniacz nie ma tendencji do spowalniania dźwięku (jak to czasami czyni lampa), świetnie radzi sobie z basem, co jest jego niewątpliwą silną stroną, czaruje klasową potęgą dźwięku. Każdy rodzaj muzyki jest oferowany realistycznie i rzetelnie– bez zbędnych pogłębionych analiz nagrań, czy podkolorowań– jedynie sporadycznie wyczuwa się lekkie „podkręcenie” wyższej średnicy, ale słuchacz odbiera to całkowicie naturalnie, fizjologicznie.

Z każdym rodzajem słuchawek wzmacniacz radzi sobie doskonale, świetnie je napędza wydobywając na wierzch ich konstytucyjne i specyficzne umiejętności reprodukcji dźwięku, zgodny z ich soniczną, firmową sygnaturą. Na Matrix M-Stage zabrzmiały dobrze (o dziwo) słuchawki Creative Aurvana Live!, które posiadają niezwykle podkolorowany, pulchny bas, a Matrix zamiast jeszcze bardziej go „pompować” jedynie bardziej go utwardził, lecz nie spłaszczył. Tonsil Sd-426 z racji faktu, że mają aż 600 Ohm impedancji wymagały trochę większego „przekręcenia” potencjometru w prawo, ale zagrały dostojnie oraz przekonująco. Dźwięk z Sennheiser HD598 wydaje się być bliższy, bardziej przybliżony niż ten produkowany prze inne słuchawki, słodszy i bardzo homogeniczny – uporządkowany.

Podsumowanie

Doskonały wzmacniacz dla każdych rodzajów słuchawek, pierwszorzędnie kreujący słuchawkową przestrzeń – realistycznie, szeroko i głęboko, nieomal holograficznie. Wytwarzający mocny, lecz zdyscyplinowany dźwięk z silnymi i z szybkimi, dobrze kontrolowanymi basami, emocjonującą i plastyczną średnicą oraz wspaniałymi wokalami. Przekaz bardzo bezpośredni, acz nie nachalny, z dużą kulturą i niepospolitą, wysublimowaną szlachetnością. Aż chce się na tym wzmacniaczu kontemplować muzykę długimi godzinami…

Wzmacniacz kosztuje około 800 zł, a za tę cenę to prawdziwa okazja! Prawdopodobnie do 1000 zł nie uda się nabyć obiektywnie lepszego wzmacniacza niż ten tu opisywany, no chyba, że to będzie jakiś kolejny (inny) chiński klon.

Dane techniczne

·         Pasmo przenoszenia: 10 Hz (-0.3dB) ~ 35kHz (-1dB)

·         Odstęp sygnału od szumu: >95dB (0dB)

·         Zniekształcenia: <0.001% (6 mW/300 Ohm)

·         Impedancja wejścia: 47 kOhm

·         Impedancja wyjścia: Line-out 60 Ohm, Phone-out 5 Ohm

·         Moc: 200 mW/300 Ohm, 400 mW/60 Ohm

·         Źródło zasilania: AC 220-240V

·         Waga: 2 kg

·         Rozmiary: 110 x 250 x 42 mm (W x D x H)

System testowy:
Źródła:	Musical Fidelity A1 CD-PRO, Rotel RCD-06, Matrix mini-i DAC, Musical Fidelity X-DAC
Słuchawki:	Sennheiser HD650, Sennheiser HD598, Sennheiser HD438, Tonsil Sd-426, Grado SR-60, Creative Aurvana Live!
Okablowanie:	Acrolink 6N-A2200II jako IC oraz Van damme Clasic z wtykami PRO Neutrik jako przedłużacz słuchawkowy

Monitory Koda Harmony K-5500T

Wstęp

Przepis na kolumny Koda Harmony K-5500T jest dość prosty: weź sprawdzony projekt dużych monitorów a’la konstrukcje monitorów Harbeth z portem bass-reflexu z przodu, zaoszczędź na materiałach stolarki skrzynek, ale nie na głośnikach – te dobierz porządne, zaprojektuj kolumny w USA, ale następnie wykonaj je w Chinach - tak by całość była relatywnie tania. To wszystko. Przedsięwzięcie to wydaje się dość proste, ale czy na pewno konstruktorom Koda udało się połączyć wysoką jakość dźwięku z tanim wykonawstwem? Czy jest to właściwa recepta na rynkowy przebój?

Chińska firma Koda (i jej amerykańska spółka-córka Taga) działa już na rynku wiele lat - produkuje różnego rodzaju urządzenia audio wykorzystywane segmencie audio-pro, tzw. home audio oraz jest także producentem licznych podzespołów wykorzystywanych przez markowe „zachodnie” firmy. Od pewnego czasu jestem użytkownikiem monitorów Koda Harmony K-2000B, z których to jestem bardzo zadowolony, niezwykle byłem, więc ciekawy jak zagra nowy model – Harmony K-5500T.

Głośniki zostały wypożyczone do testu od polskiego dystrybutora marki Koda – firmy Polpak, której niniejszym dziękuję z tę sposobność.

Budowa

Rozmiar i masa skrzynek kolumn zaskakuje, bo są one bardzo duże. Wysokość monitorów to mniej więcej połowa wysokości kolumn podłogowych, a masa sztuki powyżej 10 kg sygnalizuje, że mamy do czynienia z mocnym zawodnikiem. Od razu w oczy rzuca się jakość zastosowanych głośników – tweeter to 28 mm jedwabna kopułka przypominająca klasycznego Scan Speaka z rodziny D2905, a nisko-średniotonowy to 203 mm papierowa membrana wysokiej próby. Przód kolumn jest lekko wyoblony i wykonany z osobnej płyty pomalowanej czarnym lakierem typu „piano”.Wylot bas refleksu znajduje się na froncie poniżej głośnika średnio-niskotonowego i nie jest on niczym wykończony - można zobaczyć gołą płytę wiórową z lekka tylko pokrytą politurą. Dla estetów zalecane jest używanie maskownic, które ukryją pewne widzialne oszczędności w budowie głośników. Skrzynki monitorów nie reprezentują wysokiej finezji i elegancji stolarki, brak tu forniru z naturalnego drewna - mamy tu jedynie folię drewnopodobna, ale, pomino, że ta jest dość surowa w estetyce, to na akceptowalnym i schludnym poziomie. Podobna uwaga dotyczy także terminali głośnikowych – są one niewyszukane i skromnej jakości, ale ostatecznie rzetelne w tej kategorii cenowej, a do tego podwójne.

Wrażenia z odsłuchów

Muskularna postura głośników zdaje się sugerować niezwykle mocny dźwięk oraz silny bas, w związku z tym bardzo byłem ciekawy jak kolumny zagrają podłączone do wzmacniacza. Pierwsze wrażenia są pozytywne i sympatyczne. Dźwięk wydobywający się ze skrzyń jest harmonijny i potoczysty - bardzo bezpośredni i dynamiczny, niczym wydobywający się z kolumn aktywnych, a nie z pasywnych. Głośniki średnio-niskotonowe pomimo swej sporej 203 milimetrowej średnicy nie produkują nadmiernego basu w sensie jego obfitości, ale generują bas mocny, żywy i bardzo rytmiczny. Głęboki, odpowiednio potężny, a do tego mocno sprężysty - naprawdę niezły! Imponująca jest jego swoboda w reprodukcji kontrabasu oraz werbli – każde szarpnięcie struną czy uderzenie pałeczką w bęben jest kapitalnie oddawane przez celulozową membranę, która to robi w sposób naturalny i niewymuszony – pomaga jej w tym przedni port bass-refleksu dobrze zestrojony z głośnikami. Słuchacz ma poczucie realnej ułudy „dużego” basu – przyjemne zjawisko. Nie lubię „rozlazłego” i snującego się po pomieszczeniu odsłuchowym basu – Koda na szczęście uniknęła takiej efekciarskiej pułapki znanej u wielu tańszych producentów – sztuczne „podkręcenie” niskich tonów, by zamaskować jego niewysoką jakość. Co istotne, niska średnica i wyższy bas w K-5500T działają ramię w ramię, nie ma problemów z integracją tych dwóch zakresów. Wysokie tony pozbawiony jest szklistości i krzykliwości, nie sybilizują lub czynią to niekiedy w bardzo ograniczonym zakresie. Akceptowalnym zakresie. Kolumny nie mają problemów z okazaniem rozdzielczości nagrań, ich naturalnej struktury, choć trzeba uczciwie przyznać, że kolumny z wyższych przedziałów cenowych robią to wnikliwiej i z większą finezją selektywności. Przejdźmy teraz do opisu średnich tonów. Monitory nie wypychają jej do przodu, na pierwszy plan, co może być uznane za zaletę, choć wiele osób lubi jak głośniki „grają” średnicą, a nie szerokopasmowo, laminarnie. Wokale przez to są odbierane jako dalsze, nie czujemy ich przed linią kolumn, a raczej na ich linii. Podobnie zjawisko „oddalenia” od słuchacza obserwujemy podczas odsłuchów nagrań fortepianowych. Słyszymy wyraźne i precyzyjne uderzenia klawiszy, ale sam instrument ustawiony jest za linią głośników.

Kolumny zapewniają szeroką panoramę stereofoniczną, głęboką i szeroką, lecz bez przekraczania cech wybitności, co zrozumiałe. Słuchana muzyka i audycje słowne odbierane są przez nas płynnie, niemęcząco i naturalnie, zapewnia optymalny klimat i nastrój, a to naprawdę wiele. Niezależnie od tego, jaki repertuar będziemy odtwarzać, Kody zaproponują dźwięk schludnie uporządkowany, dobrze zszyty, w którym dynamika jest ważna, lecz nie najważniejsza i za wszelką cenę.

Podsumowanie

Producent Koda Harmony K-5500T zaoszczędził na elementach konstrukcyjnych skrzynek kolumn oraz ich wykończenia, bo te są dość surowe, natomiast nie zaoszczędził na zastosowanych głośnikach: świetnej jedwabnej kopułce wzorowanej na klasycznym Scan Speaku oraz 20 centymetrowym papierowym głośniku średnio-niskotonowym, które dobrze ze sobą współpracują, w pełnej zgodzie i w symbiozie.

Dźwięk ogólnie harmonijny, z niezłym wykopem i z dynamiką znaną z monitorów aktywnych, niemęczący, spójny. Warte każdej złotówki w nie zainwestowanej, czyli tym przypadku niecałe 900zł.

System odsłuchowy

Wzmacniacze: Accuphase E-213, Yaqin MC-100B oraz Yaqin MS-20L

Mini-system: Yamaha PianoCraft E-810

Odtwarzacz płyt CD: Musical Fidelity A1 CD-PRO

Gramofon: Clearaudio Emotion z wkładką Clearaudio Aurum Classic Wood

Kolumny: Vienna Acoustic Mozart Grand, Usher S-520 oraz Koda Harmony K-2000B

Podstawki do kolumn: IKEA - stołek Marius :)

Kable: różne

Słuchawki Fostex T-7

[Niniejszy tekst pochodzi z 2008 roku i pierwotnie był opublikowany na portalu Stereo Underground.]

Na początek kilka informacji ogólnych

Fostex jest firmą-córką japońskiego Fostera - producenta różnych głośników i przetworników oraz słuchawek wykorzystywanych przez wiele innych firm - tych mniej i bardziej znanych. Fostex zaś to firma oferująca swoje produkty (mikrofony, miksery, wzmacniacze, słuchawki, kolumny, etc) w przeważającej części dla rynku profesjonalnego dla muzyków, studiów nagrań, inżynierów dźwięku, etc. Główne rynki sprzedaży Foster'a to Azja - razem z Japonią - 56%, dalej Europa - 23%, Ameryka Północna - 18% i inne.

Dla porządku - słuchawki typu CAL!, niektóre Denony i Fostexy posiadają przetworniki tego samego producenta, czyli Fostera. Prawdopodobnie występują także w niektórych modelach Audio-Technica i innych. A wiele słuchawek występujących na światowym rynku są tak naprawdę słuchawkami produkowanymi przez Fostera (tzw. rebranding) lub ich niewielkimi modyfikacjami.

Zdecydowałem się na Fostexy T-7 trochę z ciekawości, a trochę z poszukiwań innego dźwięku niż oferują CAL!, który, zresztą całkiem, całkiem mi odpowiada lecz, moim zdaniem za dużo w nim sztucznie podrasowanego plastikowego basu, stąd mój kierunek eksploracji innej szkoły Foster'a - właśnie Fostex. Potrzebowałem i szukałem dobrych słuchawek "do pracy", które będą w miarę trwałe, ale jednocześnie miłe w odsłuchach i za bardzo niepodkolorowujące (owszem można było kupić i DT 880, ale to już inna bajka, i o tym innym razem).

Pierwsze wrażenia
Słuchawki zapakowane są bardzo porządnie - można powiedzieć - pancernie. Spoczywają one w plastikowym solidnym kuferku zamykanym na dwa zatrzaski. Wewnątrz znajduje się bąbelkowa mata, a w niej słuchawki zapakowane w worek foliowy. Nie ma możliwości uszkodzenia podczas transportu, chyba, że przejedzie po tym walec.

Same słuchawki robią bardzo korzystne wrażenie - po wzięciu ich do ręki czuć, że są wykonane solidnie i ergonomicznie. Plastik jest bardzo dobrej jakości - twardy i niegnący się. Palce nie zostawiają śladów na powierzchni. Pałąk twardy i łatwo regulowany, miły w dotyku i wyposażony w miękkie poduszki . Dobrze leży na głowie, nie uciska. Słuchawki są pomimo swojej twardej budowy bardzo lekkie i to jest bardzo duże zaskoczenie dla mnie. W porównaniu do CAL!, które ważą nieznacznie, te są nieco cięższe, ale nie ciężkie. Pady wykonane są, można rzec, wykwintnie - nieco w budowie podobne do tych w Creative'ach, ale trochę grubsze i ciut szersze. Kabel w zasadzie identyczny (zdaje się, że taki sam przekrój kabla) jak w CAL!, ale jakby nieco sztywniejszy. Za to wtyczka - marzenie - gruba na palec! To solidny duży jack - niepozłacany.

Przeszukałem prawie cały Internet w poszukiwaniu jakichkolwiek informacji o tych słuchawkach i zauważyłem, że choć są często sprzedawane w sklepach Azji, USA i UK to ich opisów jak na lekarstwo. Poza rutynową informacją Fostexa, brak nieomal wrażeń z odsłuchów. Zastanawiające. Jedyny jako taki ruch jest na forach japońskich, które ze względów językowych, pomimo zastosowania translatora, okazały się dla mnie nie do przejścia.

Oficjalna informacja ze strony Fostex:
"Fostex T7 Manufactured from ultra- light materials, (these sets weigh in at under 230g) & feature new diaphragms to maximise audio performance, these stereo headphones offer superb all-round capability".

Wrażenia po tygodniowym odsłuchu
Pierwsze wrażenia po słuchaniu z Fostexów T-7 to brak zmęczenia uszu i komfort "nauszny" (lub "nagłowny"?) - są to słuchawki bardzo wygodne w noszeniu ich na głowie. W porównaniu do Sennheiserów HD650, które ściskają głowę niczym małe imadło T-7 leżą jak ulał i nie cisną - po pewnym czasie zapominałem, że na głowie mam słuchawki! CAL! także są dość wygodne, jednak ich muszle nie mieszcząc całkowicie uszu powodują spory dyskomfort. Grado za to grzeją małżowiny swoimi gąbkami ciut za mocno.

Dźwięk T-7 jest po pierwsze zharmonizowany, a po drugie zdyscyplinowany. Basy są stosunkowo "lekkie" i nie zaskakują uszu jakimiś szczególnymi wystrzałami, kiedy ich nie potrzeba. Większy bas pojawia się zwykle wtedy kiedy basista mocniej uderzy w struny lub perkusista mocniej walnie w stopę. I to mi się podoba. Nie ma tu beztroskiego dodawania niskich składowych dźwięku przez te słuchawki. Można poczuć się realistycznie i wygodnie, bo nie śledzimy mimowolnie rytmicznej gry perkusisty czy basisty, lecz skupiamy się na odbiorze całej muzyki. Moc i rytm basu oczywiście ciągle tu istnieją, ale nie wyskakują tak radośnie przed szereg jak w CAL!, w których na niektórych ścieżkach testowanych płyt okazywał się wręcz nie do przyjęcia.

Muzyka charakteryzuje się rozmachem i dynamiką. Budowa sceny poprawna i klarowna. Wrażenie siedzenia w trzecim-czwartym rzędzie. Kiedy słuchałem płyty Arte dei Suonatori - skrzypce, altówki i wiolonczele były zdecydowanie dobrze zgradiendowane w przestrzeni, a kontrabas śpiewał radośnie. Uważam, że T-7 dobrze sprawdziły się w klasyce, choć potrzebne będą dalsze odsłuchy dla potwierdzenia tej tezy.

Średnica najbardziej sprawdzała się w partiach wokalnych i fortepianowych, ponieważ jest rozciągnięta i bogata w ingrediencje. Głosy wokalistów z Afryki na płycie Omara Sosy są bliższe fizycznie słuchaczowi niż muzycy. Pięknie je słychać bez żadnych woalek ani zasłonek - są bezpośrednie, namacalne i miękkie. Fortepian rozciąga się wielobarwnie w powietrzu od prawej do lewej strony klawiatury. Pedalizacja odczuwalna, młoteczki swobodnie i dźwięcznie uderzają w struny, a tłumiki nie zanikają zbyt szybko, ich filc nie przylega za mocno i długo do strun. Mile wyrażana przestrzennie agogika, artykulacja i dynamika gry na fortepianie - więcej niż poprawne. Fortepian odbierany jest przez uszy jako zdecydowany, ofensywny i plastyczny z mikrodźwiękami. Duża wierność w tonacji i w barwach (w porównaniu z CAL! - wręcz rewelacyjna). Można kontemplować erudycję pianistyczną Ahmada Jamala i Omara Sosy godzinami...

Detaliczność nieco gorsza niż w Sennheiser HD650, ale nie jest to jakaś olbrzymia różnica - choć HD650 wyznacza tu wysoki standard, a T-7 są bardziej utemperowane (bo HD650 oczywiście całościowo lepsze są pod każdym względem, ale piszę tu o słuchawkach za ok. 300 zł). Górne rejestry Fostexów nie są jakieś strasznie wycofane, ale wysuniętymi do przodu także nie mogę ich nazwać. Wydaje mi się, że góra jest po prostu fizjologiczna i nie przesadzona (nie przejaskrawiona). Wokale na tym na pewno nie cierpią, a czynele nie prześwidrują bezlitośnie nam czaszki. Choć w Grado SR-60 pomimo większego "siania górą" nie jest to jakąś wadą. Ciekawe zjawisko. Poszczególne składowe dobrze pozszywane, nie odczuwałem jakiegoś rozwarstwiania czy rozłażenia się harmonicznych.

Co ważne, przy cichym słuchaniu muzyka jest dobrze przekazywana, ale po przekręceniu gałki potencjometru w prawo charakter dźwięku nie zmienia się radykalnie, a tylko zmienia się jego wolumen. Brak zniekształceń i przesterowań. Duża odporność na wysokie wzmocnienie. Długie i głośne słuchanie mniej męczy niż w HD650, ale może to tylko jakaś moja autosugestia, bo bywały dni, że spędzałem z T-7 i po 8-9 godzin. O dźwięku mogę powiedzieć, że jego jakość, niezależnie od wzmocnienia, jest na wysokim poziomie, doskonale oddany jest pogłos, atak, panorama, słyszalne są wszystkie szczegóły (choć w HD650 wyraźniej).

Fostexy T-7 dobrze grały także z "dziurki" PianoCraft E810 i Yamaha'y CDX-496, nieco gorzej z amplitunera Yamaha'y RX-V650 - brakowało tu jakiegoś ładu i klarowności przekazu. Z przedwzmacniaczem Rotel'a RC-03 więcej niż poprawnie, ale gorzej niż ze wzmacniacza słuchawkowego Musical Fidelity.

Z iPodem T-7 świetnie sobie z nim radzą (i na odwrót) - jedyny mankament to konieczność posługiwania się adapterem z dużego jacka na mały. Dźwięk jest bliski temu wydobywanemu z CAL!, ale ma nieco inne parametry soniczne. Wydaje mi się, że nazwanie go analogowym będzie poprawne i uprawnione. Bas jest decydowanie przyjemniejszy - nie wali na oślep, lecz uderza precyzyjnie - nie jest wirtualny, lecz bliższy rzeczywistemu. Scena poprawnie zaznaczona, choć jej zaletą jest raczej szerokość, niż głębokość. Dynamika i swoboda zdecydowanie na plus. Ustawienie potencjometru na 3/4 zakresu powoduje, że już jest wystarczająco głośno, ale ustawienie na max. nie powoduje przesterowania ani zniekształceń. Komfort słuchania uprzykrza jedynie zbyt długi kabel (3m), bo przejściówka na mini-jacka to nie jest żaden problem.

Konkluzja

Ciekawe, solidne, wielozadaniowe - "półprofesjonalne" słuchawki dla każdego rodzaju muzyki, radzące sobie doskonale z wieloma źródłami, choć najlepiej zagrały ze wzmacniacza słuchawkowego. Z klarownym, otwartym dźwiękiem dającym wiele zadowolenia podczas słuchania i fenomenalną plastyczną przestrzenią.

Sprzęt używany do testów:

1. Rotel RCD-06 -> Musical Fidelity X-DAC -> Musical Fidelity X-CAN v3,
2. iPod nano,
3. Przedwzmacniacz Rotel RC-03,
4. Yamaha PianoCraft E810,
5. CD Yamaha CDX-496,
6. Amplituner Yamaha RX-V650
Kable: interkonekty to Audioquest Cooperhead, cyfrowy do DAC-a Profigold PGC4000, a przedłużacz słuchawkowy to kablel mikrofonowy Van damme zakończony profesjonalnymi wtykami Neutrika. Adapter jack duży na mały: Hama i Sennheiser.
Porównywane słuchawki:

· Sennheiser HD650,
· Creative Aurvana Live!,
· Grado SR-60,
· Koss Pro 4AAT,
· Koss PortaPro,
· AKG K530.

Warunki odsłuchu: pokój 20 m2 o regularnych prostokątnych kształtach, dobrze wygłuszony, temperatura 22-23 st. C, wilgotność ok. 45-50%, ciśnienie atmosferyczne 1010-1015 hPa - stabilne.

Płyty:
· Ahmad Jamal "It's Magic" (Dreyfus Jazz),
· Omar Sosa "Afreecanos" (Skip),
· Handel - Concerti Grossi Op. 6 - Arte dei Suonatori (BIS),
· Nils Petter Molvaer "Re-vision" (Emarcy),
· Radiohead "In Rainbows",
· Wictor Wooten "Palmystery" (Heads Up).

Specyfikacja producenta:
Impedance: 70 Ohm
Sensitivity: 98 dB/mW
Freq Response: 20 - 20 kHz
Max Input Level: 100 mW
Weight: 230 g

W artykule wykorzystano zdjęcia ze strony: www.fostexinternational.com oraz zdjęcia własne.

Kondycjoner pasywny Bada LB-5600

Niniejszy tekst pochodzi z portalu Stereo Underground, został pierwotnie opublikowany w 2008 roku. Z powodu swojej pierwotności i starości jest mało wykwintny, krótko mówiąc. Niemniej jednak zapraszam do tego specyficznego muzeum.

Wstęp

Wiedziony potrzebą kupna listwy rozgałęziającej do sprzętu hi-fi, którego to w ostatnim czasie znacznie mi przybyło, zainteresowałem się listwą firmy Bada (a w zasadzie według poprawnej nomenklatury - kondycjonerem pasywnym), która to wydała mi się intrygująca, a do tego relatywnie dość tania. Zdecydowałem się na zakup egzemplarza z sześcioma gniazdami typu Schuko.

Firma Bada jest słabo znana na rynku europejskim, a być może, patrząc na jej szeroką ofertę sprzętu Hi-fi oraz ponad 20 letnią działalność w tym segmencie rynkowym, warta jest baczniejszej uwagi. Bada produkuje w zasadzie cały wachlarz komponentów hi-fi takich jak: wzmacniacze, odtwarzacze CD, kolumny, listwy, kondycjonery oraz kable.

Listwa przyjechała (i przyleciała) z Chin Ludowych porządnie zapakowana w duże pudło, w którym to w piankowej otulinie spoczywała bezpiecznie bohaterka niniejszej recenzji. Od dnia zakupu w Chinach (via Internet oczywiście) do dnia dostarczenia jej przez listonosza do domu w moim mieście minęło 7 (siedem!) dni włączając w to weekend. Cena wraz z kosztami przesyłki to około 500 PLN.

Sprzęt prezentuje się bardzo porządnie - grube metalowe ścianki i spód lakierowane proszkowo błyszczącą, czarną farbą sprawiają korzystne wrażenie dużej solidności wykonania, a także pewnej elegancji. Od spodu zainstalowane zostały cztery gumowe nóżki o wysokości ok. 2 cm, które utrzymują urządzenie w stabilnym położeniu i zapobiegają ewentualnemu przesuwaniu się listwy po podłożu. Na wierzchu znajduje się gruba czarna płyta akrylowa, a na niej przytwierdzone solidne 6 gniazd typu Schuko produkcji firmy Rich Bay Company Ltd z Tajwanu (TUTAJ).

Bada LB-5600 posiada dwa gniazda typu by-pass (bez funkcji filtrowania prądu), dwa gniazda dedykowane wzmacniaczom, magnetofonom, tunerom, odbiornikom satelitarnym, etc., oraz dwa gniazda dla odtwarzaczy CD, DVD, przedwzmacniaczy, DAC'ów oraz komputerów. Na przedniej ściance znajduje się okrągły woltomierz ze wskaźnikiem wychyłowym z niebieskim podświetleniem. Natomiast na tylnej ściance znajduje się włącznik/wyłącznik zasilania, wyłącznik resetujący oraz gniazdo kabla sieciowego (w komplecie dostarczany jest tradycyjny kabel sieciowy tzw. komputerowy o przekroju żył 3 x 1 mm i długości 1,5 m). Jako że posiadam jedynie listwy zasilające Sonus Oliva (modyfikowana przez właściciela Sonus Oliva Pana Witka listwa Bachmann dla potrzeb audio) oraz tanią listwę Supra, to jedynie z tymi listwami mogłem porównywać Bada LB-5600. Wrażenia z odsłuchu Uprzedzam lojalnie, że nie jestem osobą, która „słyszy” kable i która nadmiernie eksploruje tę dziedzinę świata audio. Uważam, że przede wszystkim kable i wtyki powinny być porządnie i solidnie wykonane oraz być dobrej jakości - tu nie są potrzebne technologie „kosmiczne”. Dla mnie te wszystkie warunki spełniają np. produkty firmy Acrolink czy Furutech (i to niekoniecznie te najdroższe). Nie będę więc pisał, że: „wpięcie listwy w system zaowocowało niezwykłym skrzeniem się iskier dźwięku na średnicy i pyszne wyostrzenie konturów basów oraz spowodowało zdjęcie woalki z ust wokalistki” bo tego, czyli „poezji i magii” najczęściej od kabli i elementów zasilających wcale, a wcale nie oczekuję - od kabli oczekuję przewodzenia prądu. Porównanie z listwą Sonus Oliva okazało się równocenne. Przynajmniej jeśli chodzi o dźwięk, bo przewaga w jakości wykonania i dbałości o szczegóły wykończenia zdecydowanie leży po stronie "chińczyka". I jedna, i druga listwa wprowadzała „uspokojenie” dźwięku, mniejszą jego nerwowość i być może klarowniejszy, bardziej dosadny (bliższy) dźwięk. Innych cech ani zmian nie odczuwam. I to niezależnie od rodzaju gniazda, do którego był wpinany element audio. Może jedynie w gnieździe przeznaczonym fabrycznie dla wzmacniacza i końcówki mocy dźwięk był nieco zbyt „chropowaty”, kiedy w to gniazdo podłączałem odtwarzacz CD. Nie jestem jednak pewien czy to nie była zwykła autosugestia. Wydaje się, że warto mimo wszystko wymienić fabrycznie dołączany kabel zasilający na inny, bardziej solidny i o większej średnicy przewodów. Zainstalowałem u siebie Oyaide PA23-ZX (z przejściówką US-Euro), ale i z przewodem sieciowym DIY (na bazie kabla Lapp Oleflex classic 100 CY 3 x 2,5 mm i wtyków firm Bals oraz Schurter) też jest zadowalające i nic nie „muli”. Zresztą kabla Oyaide użyłem wyłącznie w celach poznawczych właściwości listwy Bada, a później powrócił on na swoje stałe miejsce, czyli do wzmacniacza Accuphase E-213. Konkluzja Uważam, że opisywany powyżej wyrób chińskiego przemysłu, czyli listwa zasilająca Bada LB-5600, jest ciekawym przykładem kompromisu pomiędzy wysoką jakością i solidnością wykonania, korzystnym wpływem na tor audio a rozsądną, umiarkowaną oraz akceptowalną ceną. Link do strony producenta Bada Hi-Fi: www.badahi-fi.com Pełna nazwa listwy: Bada LB-5600 3 300 W Hi-Fi & AV Power Plant Specyfikacja ze strony producenta Rating voltage: 220 V- 240 V /50 Hz Maximum carrying power: 3 300 W Maximum electricity: 15 A Weight: 3,4 kg Wymiary : długość: 30 cm szerokość: 15 cm wysokość: 12 cm Płyty CD używane w teście: Marta Gomez “Musiquita” – Aluna, Mike Stern “Big Neighborhood” – Heaads Up, Rolling Stones “Let It Bleed” Mini LP - Universal Korea, The Beatles “Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band” remaster 2009 – Parlophone EMI. System testowy Odtwarzacz CD: Musical Fidelity A1 CD-Pro Wzmacniacz: Accuphase E-213 Tuner: Rotel RT-1080 Magnetofon: Nakamichi LX-3 Kolumny: Vienna Acoustics Mozart Grand Okablowanie: Oyaide, Acrolink, Siltech oraz DIY.