Dwa zdjęcia ze strony Esoteric by TEAC Corporation
Urządzenia dostępne są też w kolorze czarnym (zdjęcie Esoteric)
Wstęp
Na początku tego roku gdyński DSV (czytaj TUTAJ) został polskim dystrybutorem japońskiej firmy TEAC Corporation. Sprzęty TEAC ostatnio dość często goszczą na testach w Stereo i Kolorowo, ale TEAC Corporation to także profesjonalny TASCAM oraz high-endowy Esoteric. Dlatego jedynie kwestią czasu było to, kiedy pierwsze "esoteriki" przyjadą do mnie z DSV. I właśnie niedawno dotarła bardzo duża i ciężka przesyłka (prawie 90 kg żywej wagi!) zawierająca dwa urządzenia Esoteric. A są to oczywiście Esoteric F-03A i Esoteric K-03XD, czyli tranzystorowy wzmacniacz zintegrowany klasy A oraz odtwarzacz CD/SACD i DAC PCM/DSD/MQA (zobacz TUTAJ i TUTAJ).
Dla porządku przypomnę, że urządzenia marki Esoteric gościły już na stronach Stereo i Kolorowo. Był to zestaw Esoteric P-05X oraz Esoteric D-05X (czytaj recenzję TUTAJ), czyli transport SACD i DAC oraz Esoteric F-07 (czytaj TUTAJ) - tranzystorowy wzmacniacz zintegrowany.
Wrażenia ogólne i budowaZarówno wzmacniacz F-03A, jak i odtwarzacz K-03XD dostarczane są w olbrzymich pudłach przypominających takie dla gigantycznych telewizorów kineskopowych z dawnego Związku Radzieckiego. Jednak w przeciwieństwie do nich to zwodnicze wrażenia, albowiem japoński producent zdecydował się zapakować swoje urządzenia w aż trzy kolejne kartony (!). Pierwsze, zewnętrzne pudło pełni funkcję typowo ochronną na czas transportu - to zwykły, techniczny karton. Dopiero po jego zdjęciu oczom ukazuje się "opakowanie zasadnicze", już pokryte nadrukami Esoteric. To pudło kryje kolejne, a dopiero w nim zapakowany jest sprzęt elektroniczny (leży pośród wielu piankowych form zabezpieczających). Nie muszę dodawać, że wypakowanie urządzeń z czeluści tych wielu pakunków nie należy do najłatwiejszych i najlżejszych zajęć, bo i sprzęty przecież swoje ważą - wzmacniacz to 32 kg, zaś odtwarzacz - 28 kg. I mają dość spore gabaryty. Najlepiej robić to z pomocą drugiej osoby.
Oba urządzenia w pudłach zapakowane zostały bardzo solidnie i bezpiecznie. Mnóstwo finezyjnie ukształtowanych piankowych form plus miękkie materiały, w które owinięte są wzmacniacz i CD-ek. W zestawie znajdują się piloty zdalnego sterowania - ze wzmacniaczem prosty, aluminiowy, zaś z odtwarzaczem rozbudowany, dwustronny (!) z finezyjnie wyciętego aluminium. Tym drugim bez problemu można obsługiwać oba sprzęty (i inne Esoterica także). W komplecie są także bateryjki, przewody zasilające, instrukcje obsługi oraz gwarancje producenta. Dodatkowo są też specjalne "filcowe" podkładki do podklejenia pod spód aluminiowych stóp wzmacniacza oraz odtwarzacza (od razu podkleiłem stopy tymi krążkami, aby nie porysować blatu szafki audio lub powierzchni obudowy stawianego nań urządzenia Esoteric).
Design sprzętów japońskiej marki Esoteric (by TEAC Corporation) jest jedyny w swoim rodzaju - unikatowy. Od razu rozpoznawalny oraz wysoce charakterystyczny. To czystość formy, wyeksponowany naturalizm aluminium plus łagodne zaokrąglenia frontowych boków. Luksusowe wzornictwo, wręcz ekskluzywne (acz dość purystyczne) - a także perfekcyjne ultra-wykonanie. Esoteric F-03A i Esoteric K-03XD całkowicie mieszczą się w tej definicji. To są piękne urządzenia - dopieszczone i wycyzelowane do nieskończoności. High-endowe.
Gruby aluminiowy front wzmacniacza ma zainstalowane dwa spore aluminiowe gałki (regulacja głośności oraz selektor źródeł), a pomiędzy nimi duży wyświetlacz alfanumeryczny o niebieskiej barwie. Pokrętła są podświetlane niebieskim pierścieniem dookoła nich, zaś wyświetlacz ma regulację przyciemnienia oraz wielkości wyświetlanych znaków. Pod wyświetlaczem zainstalowano aluminiową klapkę zamykaną na sprężynowe zatrzaski. Schowane pod nią są kolejne regulatory - odpowiadają za możliwość wyboru wzmocnienia przedwzmacniacza gramofonowego MM/MC, kontrolę balansu, trzypasmową kontrolę tonów i przełączanie par głośników A/B. Na przednim panelu znajduje się także regulator wyciszenia "Mute" i gniazdo słuchawkowe 6,35 mm.
Dostęp do wielu regulacji wzmacniacza jest możliwy wyłącznie z pozycji pilota zdalnego sterowania. Tych regulacji jest z kilkanaście, więc nie będę ich wszystkich wymieniać. Do najważniejszych należą ustawienia domyślnego wzmocnienia każdego z wejść z osobna w zakresie - 20 dB/+20 dB. Przydatna rzecz w przypadku podpinania pod wzmacniacz źródeł o różnej dynamice - np. gramofonu.
Na tylnym panelu dostępne są dwa zbalansowane i pięć niezbalansowanych wejść, a także zbalansowane gniazda wzmacniacza mocy oraz zarówno zbalansowane, jak i niezbalansowane gniazda wyjściowe przedwzmacniacza. Po obu przeciwległych bokach, a więc bardzo ergonomicznie, zamontowano po dwie pary bardzo solidnych terminali głośnikowych. Specjalny slot na tylnym panelu może pomieścić opcjonalną kartę DAC, która jest zgodna z dowolnym formatem PCM i DSD do 11,2 MHz. Gniazdo zasilania IEC umieszczono na dole panelu, nie ma przy nim komory bezpiecznika, zaś główny włącznik zasilania zamontowano na czołówce wzmacniacza.
Odtwarzacz płyt CD/SACD K-03XD wzorniczo w 100% odpowiada wzmacniaczowi F-03A. Piękna obudowa z czystego, perlistego aluminium oraz finezyjnie wycięty aluminiowy front o bardzo nietypowym kształcie. W centralnym jego miejscu zamontowano duży wyświetlacz, w który wkomponowano szufladę napędu CD/SACD. Po obu jego stronach umieszczono przyciski funkcyjne oraz włącznik zasilania (obwiedziony podświetlanym na niebiesko pierścieniem). Tamże znajduje się przycisk zmiany funkcji - K-03XD może pracować jako DAC PCM/DSD/MQA, a dostęp do tej opcji jest możliwy z trzech gniazd cyfrowych: optycznego Toslink, elektrycznego koaksjalnego i USB.
Z tyłu, po obu przeciwległych bokach, zamontowano podwójne pary analogowych gniazd wyjściowych: RCA i XLR. Po środku umieszczono gniazdo BNC dla podłączenia zewnętrznego generatora zegara taktującego (np. Esoteric G-02X), a po obu stronach trzy gniazda cyfrowe wejściowe (Toslink, coaxial i UCB) oraz dwa gniazda cyfrowe wyjściowe (XLR i RCA). Jest jeszcze gniazdo RS-232C oraz gniazdo jack trigger. Na samym dole, pośrodku umieszczono gniazdo zasilania IEC oraz bolec uziemienia.
Integra Esoteric F-03A pracuje w czystej klasie A z mocą wyjściową 2 x 30 W / 8 Ω i 2 x 60 W / 4 Ω. Wzmacniacz wykonany został jako trójstopniowy, a we wzmacniaczu prądowym wykorzystano aż pięć par tranzystorów bipolarnych połączonych równolegle o wytrzymałości po 34 Amper każdy. Pokładowy przedwzmacniacz wywodzi się bezpośrednio z flagowego modelu Grandioso C1. Jest odporny na zakłócenia i wzmacnia sygnały przy niskiej impedancji. Zainstalowana kontrola głośności Esoteric-QVCS (Quad Volume Control System) wykorzystuje aż cztery precyzyjne sieci przełączanych rezystorów, które zmieniają się kiedy pokrętło głośności jest obracane. Dzięki temu, ścieżki sygnału dla lewego i prawego kanału oraz fazy dodatniej i ujemnej są całkowicie od siebie niezależne i jak najkrótsze.
Pokrętła wyboru wejścia i głośności zostały wykonane z czystego aluminium. Zastosowanie układu łożyskowego mechanizmu VRDS dla pokręteł sterujących umożliwia płynny obrót. Moment obrotowy został również precyzyjnie dostrojony dla zapewnienia charakteru precyzyjnego sterowania analogowego. Co dość nietypowe w konstrukcjach wzmacniaczy z tego przedziału cenowego, urządzenie wyposażono w korekcję barwy tonu - i to przy trzech częstotliwościach: 63 Hz, 630 Hz i 14 kHz w zakresie +/- 12 dB. Odstęp sygnału od zakłóceń wynosi 110 dB (dla wejść XLR x 2 i RCA x 4) oraz 93 dB dla gramofonu z wkładką typu MM i 75 dB dla gramofonu z wkładką MC. Urządzenie ma wbudowany separowany wzmacniacz słuchawkowy, posiada pilot zdalnego sterowania oraz wyjścia głośnikowe A/B.
Jak podaje producent: "Konfiguracja monofoniczna składająca się z czterech obwodów (L/R, -/+) umożliwia dostosowanie ustawień brzmienia bez obaw o pogorszenie jakości dźwięku. Przesunięcie pasma zmiennego w kierunku wysokich i niskich zakresów częstotliwości (14 kHz /63 Hz) umożliwia precyzyjną regulację tonów niskich i wysokich bez negatywnego wpływu na sygnał źródłowy. Elektroniczna kontrola pozwala na dokładną regulację do ± 12dB co 0,5dB. Pokrętło regulacji tonów średnich można również wykorzystać jako ustawienie głośności".
Cała seria Esoteric F została wyposażona w niestandardowe transformatory mocy EI 940 VA oraz kondensatory o dużej pojemności 40 000 µF dla każdego kanału w podwójnej konfiguracji monofonicznej. Duże dwubiegunowe tranzystory LAPT zapewnią chwilową moc szczytową na poziomie 34 A oraz pojemność ciągłą 17 A.
Co warte podkreślenia, wzmacniacze serii F wykorzystują trzystopniową konfigurację Darlingtona. Charakteryzuje się ona trzema równoległymi sekcjami push-pull, aby wiernie wydobyć doskonałą charakterystykę wysokich częstotliwości. Opatentowany obwód LIDSC (Low Impedance Drive Stage Coupling) redukuje impedancję wyjściową drugiego stopnia sekcji aż do końcowego stopnia, osiągając zdolność napędzania głośników prawie równą zdolności oddzielnych wzmacniaczy producenta. NFB został zminimalizowany dla uzyskania naturalnego brzmienia dźwięku
Z kolei odtwarzacz/DAC Esoteric K-03XD pochodzi z nowej edycji „XD” Esoteric. Oferuje bardzo zaawansowane funkcje łącząc dwie innowacyjne technologie opracowane pierwotnie dla flagowego modelu Esoteric Grandioso K-1X: VRDS-ATLAS, superlatywny mechanizm transportu Super Audio CD oraz Master Sound Discrete DAC, zaprojektowane całkowicie przez inżynierów firmy Esoteric. Poniżej posiłkuję się opisem Esoteric K-03XD dostarczonym przez dystrybutora. Jest to opis bardzo szczegółowy i wyczerpujący, a więc moje dodatkowe opracowanie jest zbędne.
VRDS (Vibration-Free Rigid Disc-Clamping System) to podstawowa technologia mechanizmów transportu CD/Super Audio CD firmy ESOTERIC, która była kluczowym punktem zainteresowania od momentu powstania marki. System mocno dociska płytę do stołu obrotowego o tej samej średnicy, eliminując w ten sposób zarówno wibracje obrotowe samej płyty, jak i skutki wszelkich zewnętrznych wibracji mechanicznych. Każde ukryte zniekształcenie dysku jest również korygowane przez gramofon, aby znacznie poprawić względną dokładność osi optycznej przetwornika optycznego i powierzchni wgłębienia dysku, jednocześnie minimalizując prąd serwomechanizmu. To wszystko łączy się, aby znacznie zmniejszyć błąd odczytu płyty i dodatkowo zapewnić zapierającą dech w piersiach jakość dźwięku.
System ATLAS 03 w K-03XD wykorzystuje prostszy mostek o grubości 18 mm, który wymaga znacznie mniej obróbki. Mechanizm charakteryzuje się bardzo wysoką sztywnością i ciężką konstrukcją, aby wytłumić wszelkie wibracje, które mogłyby wpłynąć na jakość dźwięku. Duraluminiowy gramofon transportowy ma również zasłużoną reputację doskonałej jakości dźwięku, a jego solidny stalowy mostek jest większy niż w przypadku VRDS-NEO, wykorzystując jednopunktowe łożysko wrzeciona, które minimalizuje tarcie i hałas obrotowy poprzez punktowy kontakt łożysko oporowe, które wykorzystuje tę samą stalową kulkę, co w modelach z wyższej półki. Jako najcichszy i najbardziej elegancki transport w historii VRDS, imponujący VRDS-ATLAS firmy ESOTERIC uosabia zdecydowane skupienie firmy na technologii uziemienia mechanicznego w celu bardziej efektywnej redukcji wibracji.
Przyjęcie szerokiej, nisko profilowej konstrukcji całego mechanizmu transportowego pomogło osiągnąć niższy środek ciężkości, podczas gdy przeniesienie silnika obrotnicy poniżej obrotnicy z jego poprzedniej pozycji nad mostem radykalnie skróciło drogę drgań uziemiających i zredukowało hałas mechaniczny. Wydrążenie tacki zostało również zminimalizowane w celu zwiększenia sztywności, a specjalne zatyczki wykonane z pochłaniającego wibracje elastomeru eliminują rezonans, gdy taca jest w pozycji zamkniętej.
Kluczem do potężnej i niezwykle luksusowej jakości dźwięku serii K zawsze były wysokowydajne zasilacze. Ta nowa edycja XD charakteryzuje się znacznie ulepszoną konstrukcją zasilacza, która zapewnia jeszcze bogatszy, bardziej realistyczny dźwięk. K-03XD zawiera w sumie dwa toroidalne transformatory mocy o dużej pojemności z niezależnymi zasilaczami dla obwodów cyfrowych i analogowych.
Konstrukcja o większej pojemności zasilaczy K-01XD i K-03XD umożliwia niezwykłą poprawę jakości dźwięku przy zwiększonej rozdzielczości w niższych zakresach. Ich regulatory mocy DC o niskim sprzężeniu zwrotnym minimalizują sprzężenia zwrotne w dyskretnej konfiguracji, która eliminuje układy scalone, wykorzystując technologię pierwotnie opracowaną dla Grandioso P1X/D1X, co skutkuje potężnym, ekspansywnym dźwiękiem. K-03XD wykorzystuje 26. super-kondensatorów (pojemność całkowita: 650 000 μF).
Mechanizm transportowy VRDS-ATLAS jest umieszczony centralnie w podwoziu, gdzie jest przymocowany do stalowej płyty dolnej o grubości 5 mm i wspierany przez trzy autorskie nóżki (patent nr 4075477 i 3778108). To skutecznie izoluje mechanizm obrotowy od wibracji. Wewnętrzna struktura obudowy ma konstrukcję dwupokładową, z płytami audio na górnym poziomie i obwodami zasilania i transformatorami na dolnym poziomie, aby zminimalizować upływ strumienia magnetycznego i wibracje, jednocześnie skracając okablowanie zasilania.
Oprócz połączeń liniowych wzmacniaczy XLR i RCA, K-03XD oferuje również analogową metodę transmisji prądu ES-LINK firmy ESOTERIC. Pełne wykorzystanie mocy obwodu buforowego HCLD zapewnia, że K-03XD jest mniej podatny na szkodliwy wpływ impedancji na ścieżkę sygnału. Umożliwia również wydajniejszą transmisję sygnału, w pełni napędzając podłączone kompatybilne urządzenia.
Obwód zegara o wysokiej dokładności jest kluczem do uzyskania doskonałej jakości dźwięku podczas odtwarzania dźwięku cyfrowego, co czyni go prawdziwym sercem każdego wysokiej klasy odtwarzacza cyfrowego. K-03XD posiada wspaniały zegar Grandioso Custom VCXO II, pierwotnie opracowany dla Grandioso P1X/D1X. Ten zegar został opracowany ze starannie przemyślanymi modyfikacjami obwodów wewnętrznych i komponentów innych wcześniejszych modeli, aby jeszcze wyraźniej podkreślić najwyższą jakość dźwięku każdego odtwarzacza, jednocześnie oferując wyjątkowo niski poziom szumów fazowych i doskonałą precyzję środkową (±0,5 ppm).
K-03XD można również podłączyć do głównego generatora zegara (Esoteric G-01X lub G-02X) w celu odtwarzania, z wewnętrznymi obwodami zsynchronizowanymi z zegarem 10 MHz, który charakteryzuje się taką samą wysoką precyzją jak zegar atomowy, umożliwiając dalsze dążenie do najwyższych jakość dźwięku (kursywą cytat za Esoteric).
Dostawa Esoteric F-03A i Esoteric K-03XD - ale już po wyjęciu z zewnętrznych pudeł transportowych; w sumie każde urządzenie zapakowane jest w aż trzy kartony (!)
Wzmacniacz Esoteric F-03A w kartonie
Akcesoria Esoteric F-03A
Esoteric F-03A owinięty został w materiał ochronny
Esoteric F-03A tuż po odpakowaniu - perlista aluminiowa obudowa klasy "premium"!
Wzmacniacz ma zainstalowane 4. stalowe stopy antywibracyjne o wymyślnej konstrukcji (odtwarzacz takich stóp ma trzy)
Stalowa stopa antywibracyjna wzmacniacza - zbliżenie
Podklejane filcowe podkładki pod stopy
Przyklejam pod stalowe stopy antywibracyjne filcowe podkładki 3M (są w firmowym zestawie)
Pudło z odtwarzaczem Esoteric K-03XD
Odtwarzacz Esoteric K-03XD solidnie zapakowany bezpiecznie spoczywa w kartonie
Poręczne "nosidełko" do odtwarzacza! - chwyciwszy dwa skrzydła można bezpiecznie wyjąć odtwarzacz z pudła transportowego
Podwójna materiałowa ochrona odtwarzacza
Liczne kartonowe zabezpieczenia detali obudowy
Od spodu odtwarzacza zamontowano 3. stalowe stopy antywibracyjne
Wzmacniacz stoi na platformie antywibracyjnej SHUBI
Do wzmacniacza dobieram przewody głośnikowe Boaacoustic Black.sonic-13 2 x 2,5 m, ale zamieniam wtyki "bananowe" na "widełki"
Z kolei odtwarzacz Esoteric ze wzmacniaczem łączę przewodem Kimber Kable Tonik XLR 1 m. (potem je wymieniłem na XLO PRO XP-2A)
Drugie źródło to streamer Rose RS150
Esoteric to Esoteric! (lepsze hasło opisujące tę doskonałość nie przychodzi mi do głowy)
Otwierana klapka we wzmacniaczu, a pod nią sporo regulatorów
Superlatywny mechanizm transportu Super Audio CD
Stalowa taca szuflady napędu CD
Tył wzmacniacza - cała armada gniazd
Pilot zdalnego sterowania dołączany do wzmacniacza
A oto dwustonny pilot zdalnego sterowania do Esoteric K-03XD
Tu zmieniłem ustawienie sprzętów Esoteric - na wzmacniaczu już nie stoi odtwarzacz K-03XD, albowiem F-03A jako "klasa A" okropnie się grzeje - lepiej mu dać przestrzeń do "oddechu"
Gramofon to oczywiście TEAC TN-5BB
Wybór płyt JVC XRCD24
Na górze wzmacniacz i streamer QUAD Vena II Play
Esoteric F-03A ma wysokiej jakości pokładowy wzmacniacz słuchawkowy - używam słuchawek planarnych Avantone Planar Red
Kilka zdjęć całego systemu odsłuchowego
Wieczorne relaksacyjne odsłuchy...
Wrażenia dźwiękowe
Esoteric F-03A i Esoteric K-03XD połączyłem przewodami zbalansowanymi XLO PRO XP-2A. Do wzmacniacza najpierw podłączyłem głośniki Audel Malika mkII, a potem Studio 16 Hertz Arcada 2,5 Signature - przewody to Baacoustic Black.sonic-13 2 x 2,5 m na zmianę z Luna Cables Gris 2 x 2,5 m. Źródło cyfrowe porównawcze to streamer Rose RS150 z Lampizator Amber 3 DAC połączone przewodem USB Fidata HFU2. Źródło analogowe to gramofon TEAC TN-5BB z wkładką Ortofon 2M Black. Pełna lista sprzętu towarzyszącego wymieniona jest na końcu niniejszego tekstu.
Tak się zdarzyło, że do odsłuchów zestawu Esoteric zabrałem się bezpośrednio po testach lampowego wzmacniacza Cayin CS-150A o mocy 2 x 55 Wat w trybie triodowym i aż 2 x 100 Wat w trybie ultraliniowym. Cayin to soczysty, prężny i dynamiczny dźwięk o wysokim stopniu nasycenia tonalnego i z głęboką podbudową basową. Bardzo rozbudowany i obfity. Z ciepłym podkładem brzmienia. "Przeskok" z Cayina na wzmacniacz Esoteric F-03A był dość frapujący oraz dający sporo do myślenia. Albowiem to zupełnie odrębne dwa światy dźwięku, można napisać - inne "filozofie". Odmienne koncepcje postrzegania, identyfikacji i rozumienia brzmienia high-fidelity. Tak, Esoteric F-03A gra w zupełnie innej manierze i stylu niż Cayin CS-150A. Antypodycznie.
Wzmacniacz Esoteric oferuje wybitnie selektywne i głębokie brzmienie o wysublimowanym oraz wyrafinowanym charakterze. To przekaz hiper-przejrzysty oraz ultra-detaliczny, bardzo odkrywczy. Eksploratorski. A jednocześnie wyjątkowo neutralny, wręcz "obojętny" - wartość na skali pH wynosi tu równe 7. F-03A nie ociepla i nie chłodzi. Niczego w dźwięku nie eksplikuje, ale i niczego nie pomija, nie zamazuje oraz nie gubi. Idealnie i bezbłędne przekazuje po prostu to, co otrzymuje ze źródła. Acz przekazuje to w sposób absolutny i kompletny. Płynny, koherentny oraz rozdzielczy. Dlatego bardzo istotne jest to, aby do wzmacniacza podłączać wysokiej jakości źródło - podczas moich odsłuchów najbardziej w tym charakterze sprawdził się ...Esoteric K-03XD, o którym więcej potem.
Dźwięk wzmacniacza F-03A najcelniej można określić jako nader precyzyjny i skrupulatny, super-transparentny. W przekazie słychać bardzo dużo muzyki, wszelkie jej detale i niuanse, podskórne subtelności oraz złożoności całej struktury harmonicznej. To gęste oraz wielobarwne harmonie, które nie mają sobie równych w ukazywaniu intensywności oraz otwartości dźwięku. Jednak jest to pokazywane bez większej ekscytacji, z niewielką jedynie dawką emocji. Naturalnie i neutralnie. W sposób nad wyraz zdystansowany oraz obiektywny. Na próżno szukać w integrze Esoteric emocjonalnego stylu gry wspominanej powyżej lampy Cayin CS-150A, jej mięsnego basu, mocarnej siły czy wyskokowego charakteru dźwięku. Nic z tego. Esoteric oferuje delikatesowy dźwięk o pięknej harmonii, acz czyni to w sposób absolutnie zdyscyplinowany, konsekwentny oraz dokładny. I introwertywny.
To, można napisać, brzmienie pragmatyczne, taktyczne i uporządkowane aż do granic nieprzyzwoitości. Nie ma tu miejsca na przypadek, ni na odstępstwo o reguł. Szyk, organizacja oraz struktura - bezkompromisowa chronologia zdarzeń i kompletna precyzja lokalizacji dźwięku. Dzięki takiej architekturze dźwięku muzyka jawi się jako równoważna - w stu procentach autentyczna. Jednakże w przekazie pomimo jego sporej czystości oraz przezierności, nie czuć żadnego chłodu, czy kliniczności. To jest przekaz neutralny i precyzyjny, lecz nie wydestylowany z naturalnego życia czy pozbawiony krwi. Wnętrze struktury brzmienia zawiera bogaty kontent muzyczny - i jest to cielista oraz fizyczna substancja. Kształtna i proporcjonalna. Z odpowiednimi odcieniami barw, właściwym ciepłem i nasyceniem.
Dużym atutem japońskiej integry jest jej przestronny charakter dźwięku. Wymiar, głębia oraz symetryczność przestrzeni odsłuchowej jest wprost fenomenalna. Scena budowana jest we wszystkich trzech płaszczyznach - horyzontalnej, wertykalnej i diagonalnej. Zjawiska przestrzenne są dookreślone oraz precyzyjne. Lokalizacja instrumentów - wzorowa. Objawia się to poprzez wspaniałą płynność dźwięku z jednej strony, a przez jego rozdzielczość i przejrzystość sceniczną z drugiej. Wzmacniacz potrafi bez wysiłku wyodrębniać poszczególne partie instrumentalne i wokalne z całości przekazu. Czytelnie, lekko i skutecznie. Zjawiska pozorne są autentyczne i wzorcowo narysowane w 3D. To referencyjna przestrzeń!
Wzmacniacz pracuje w czystej klasie A oferując mocą wyjściową 2 x 30 W przy 8 Ω oraz 2 x 60 W przy 4 Ω. Tutaj dla optymalnej i bezwysiłkowej pracy przyłączonych zespołów głośnikowych lepsza jest ich wyższa skuteczność. Podczas odsłuchów podłączałem trzy pary głośników: Audel Malika mkII (o skuteczności 87 dB), Studio 16 Hertz Arcada 2,5 Signature (90 dB) oraz Living Voice Signature R3 (94 dB). W żadnym przypadku nie czułem ograniczenia ani dynamiki, ani energii, ani swobody grania. Ale sądzę, że podłączanie głośników poniżej granicznej efektywności 85 dB może być ciut ryzykowne. Wzmacniacz może "zmęczyć się", zaś głośniki nie otrzymać pełni nasycenia muzyki oraz właściwego rozpędu dźwięku. Bo przecież wiadomo, iż kolumny o efektywności na przykład 95 dB pobierają aż 10. razy mniej energii niż kolumny 85 dB przy takiej samej głośności. Takie, skądinąd doskonałe, głośniki Harbeth M40.1 Domestic o skuteczności 84 dB na pewno nie będą synergicznym rozwiązaniem dla Esoteric F-03A...
Dużo miejsca poświęciłem wzmacniaczowi, teraz więc pora opisać odtwarzacz i DAC Esoteric K-03XD. Najprościej i najkrócej napisać, że gra on w sposób bardzo podobny do F-03A - skrupulatny, selektywny i dokładny. Stuprocentowo neutralny. To styl odkrywczy, przejrzysty oraz czysty, ale i tonalnie nasycony. Głęboki i trójwymiarowy. Dokonany. To dźwięk "monitorowy" - prześwietlający i poszukujący. Fantastycznie różnicujący i eksploratorski. Nie ma jednak tutaj żadnego złagodzenia i zaokrąglenia brzmienia. Wyłącznie prawda oraz realizm. Uniwersalizm. Nad wszystkim panuje kompletne wrażenie spokoju, bo w tym przekazie nie ma żadnej nerwowości. Dobrze się tego słucha - zupełnie bez zmęczenia uszu i mózgu. Fizjologicznie.
Czytelność i zrozumiałość dźwięku odtwarzanego z płyt CD lub SACD jest doskonała. K-03XR cechuje się kompletnym obrazowaniem tonalnym, dynamicznym atakiem i bogatym wybrzmieniem. To szeroka paleta barw, znakomita ich głębia i piękna plastyka. Pierwszorzędna dyspozycja muzyki oraz fantastyczna kondycja jej odczytu. A jednocześnie jest to dźwięk absolutnie niemęczący, będący zaprzeczeniem i przeciwieństwem swej cyfrowej proweniencji. Pomimo "zero-jedynkowego" pochodzenia sygnału z płyt kompaktowych, sam dźwięk bez kozery można określić jako organiczny, barwny i kulturalny. Totalnie analogowy oraz melodyjny. Wzorowo namacalny i obecny. Muzykalny!
Esoteric K-03XD z powodzeniem można także używać jako pełnoprawny DAC - urządzenia dysponuje są trzema cyfrowymi wejściami - USB, optycznym Toslink oraz elektrycznym koaksjalnym. Bez problemów można podpiąć tu np. komputer, transport strumieniujący czy transport CD. Ja w tym celu używałem przede wszystkim streamer Rose RS150 wyprowadzając zeń sygnał cyfrowy przewodem USB Fidata HFU2. Esoteric zapewnia ultra-dokładny dźwięk o równym i harmonijnym charakterze klasy high-end. DAC umiejętnie łączy gęsty, żyzny i barwny dźwięk ze znakomitą przejrzystością i wyrazistością. To brzmienie neutralne i wyważone, acz doskonale czyste i głębokie. Rozdzielcze, z licznymi widocznymi niuansami i subtelnościami. Wyrafinowane. Niezwykle plastyczne i spójne. Obfite w substancję tonalną, acz lekkie w odbiorze.
Konkluzja
Luksusowa japońska marka Esoteric jest dla melomanów tym, czym dla filmowców nagroda Oscara. Ucieleśnieniem i urzeczywistnieniem ich marzeń. Krystalizacją gustów i oczekiwań. Końcem pewnej długiej i krętej drogi. Trudno więc mi w jednym czy w dwóch zadaniach podsumować odsłuchy duetu Esoteric F-03A i Esoteric K-03XD, albowiem wymykają się one z klasycznych norm i rozumienia. Te dwa urządzenia grają w innej lidze hi-fi, niż wiele innych. Zapewniają brzmienie wyważone, obiektywne i wiarygodne. To jest ich podstawa, kod DNA. Esoteric F-03A i Esoteric K-03XD to 100% high-endu w high-endzie. Reszta to niuanse...
Ceny w Polsce: Esoteric F-03A - 66 900 PLN; Esoteric K-03XR - 75 900 PLN.
System odsłuchowy
Pomieszczenie 30 m2 z częściową adaptacją akustyczną, ustroje Vicoustic Wave Wood - 10 sztuk.
Wzmacniacze: Haiku-Audio Origami 6550 SE (test
TU), Trigon Exxact (test
TU), Cayin CS-150A (test
TU), QUAD Vena II Play i Pathos Classic One MKIII (test
TU).
Kolumny podłogowe: Living Voice Auditorium R3 (test
TU), Audel Malika mk2 (test
TU) i Studio 16 Hertz Arcada 2,5 Signature.
Kolumny podstawkowe: Martin Logan Motion 35XTi (test
TU), Pylon Opal Monitor (test
TU) i Guru Audio Junior (test
TU).
Odtwarzacz CD: Musical Fidelity A1 CD-PRO (test
TU).
Odtwarzacze sieciowe: Auralic Aries Mini (test
TU), Rose RS150 (test
TU), iFi Audio ZEN Stream i Rose RS201E (test
TU).
DAC-i/wzmacniacze słuchawkowe: NuPrime DAC-10H (test
TU), Lampizator Amber 3 DAC (test
TU), JDS Labs Element II (test
TU), M2Tech Young MkIV (test
TU) oraz Encore mDSD (test
TU).
Komputer: Dell Latitude 7390.
Smartfon/tablet: iPhone XR i iPad Air 2.
Gramofony: Nottingham Analogue Horizon (test
TU) i TEAC NT-5BB (test
TU).
Wkładki gramofonowe: Ortofon 2M Black (test
TU) i Ortofon 2M Red.
Przedwzmacniacz gramofonowy: Musical Fidelity MX-VYNL (test
TU).
Radioodbiorniki: Rotel RT-1080, Sansui TU-5900 i Tivoli Model One (test
TU).
Magnetofon kasetowy: Nakamichi Cassette Deck 1 (test
TU).
Minisystem: Pioneer P1-K (test
TU).
Głośnik bezprzewodowy: Mooer Silvereye 10 (test
TU).
Odbiornik Bluetooth/DAC: iFi Audio ZEN Blue + zasilacz iFi Audio iPower X (test
TU).
Słuchawki: Fostex TH610 (test
TU), Meze 99 Neo (test
TU), Monoprice Monolith M1060C, HiFiMAN HE-400se, Ultrasone Performance 880 (test
TU) i Avantone Planar Red (test
TU).
Listwy sieciowe: Solid Core Audio Power Supply (test
TU) i ZiKE Labs Powerbox (test
TU).
Akcesoria: podstawa antywibracyjna Rogoz-Audio 3SG40 (test
TU), podstawy głośnikowe Rogoz-Audio 4QB80 (test
TU), podstawy głośnikowe Solid Tech Radius Stand, stopy antywibracyjne Rogoz-Audio BW40, szafka audio Solid-Tech Radius Duo 3 (test
TU), mata gramofonowa Harmonix TU-800EXi (test
TU) i krążek dociskowy do gramofonu Clearaudio Clever Clamp (test
TU). Zatyczki do gniazd RCA Sevenrods. Zworki głośnikowe Sevenrods Speaker Jumper oraz adaptery głośnikowe bi-wire Perkune Audiophile Cables (test
TU).
